Column dominee Alexander Noordijk: Gereserveerd!
Bangkok. Een bruisende stad vol tempels, geuren, lekker eten, kleuren en mensen. Heel veel mensen. En waar veel toeristen zijn, gebeurt iets wonderlijks: gewone voorwerpen krijgen plotseling bijzondere bevoegdheden.
Neem een tas op een stoel. Niemand te bekennen, maar de boodschap is glashelder: GERESERVEERD! Pardon? Sinds wanneer heeft een handtas eigendomsrechten? Heeft die tas soms zelf ingecheckt? Betaalt hij toeristenbelasting? Of heeft hij misschien een persoonlijke relatie met de stoel? Ik voel onmiddellijk iets opborrelen. Mijn rechtvaardigheidsgevoel. Een indrukwekkend verschijnsel dat zich vooral manifesteert wanneer anderen zich niet gedragen zoals ik vind dat het hoort.
Het doet me denken aan die andere merkwaardige vakantietraditie: de handdoek op het zwembadbedje. Om zeven uur ’s morgens worden de eerste territoria afgebakend. De eigenaar verschijnt vervolgens rond elf uur, fris gedoucht en na een uitgebreid ontbijt. De handdoek heeft intussen vier uur hard gewerkt. Kennelijk hebben we op vakantie een nieuwe vorm van eigendomsrecht uitgevonden: wie het eerst zijn spullen neerlegt, is de baas. Mijn man kent me inmiddels. Hij hoeft maar naar mijn gezicht te kijken en weet: daar gaat hij weer.
Ergens diep in mij woont een kleine actievoerder die bij het zien van een onbeheerde tas onmiddellijk zijn spandoek uitrolt. Gelijke stoelen voor iedereen! En dat terwijl ik op vakantie ben om tot rust te komen. Kennelijk heeft mijn innerlijke rechtvaardigheidsstrijder geen verlof aangevraagd. Dan moet ik ineens aan Jezus denken. Die had ook zo zijn gedachten over mensen die graag de beste plaatsen bezetten. Tijdens een maaltijd zag Hij hoe gasten de ereplaatsen uitkozen. Zijn advies was verrassend eenvoudig: ga liever op de minste plaats zitten. Jezus was namelijk niet alleen de vriendelijke man van vrede en liefde.
Hij kon behoorlijk scherp zijn wanneer mensen zichzelf belangrijker maakten dan anderen. Ik stel me voor dat Hij in Bangkok naast die tas zou gaan staan. ‘Van wie is deze plaats?’ ‘Van iemand die er straks misschien komt zitten.’ ‘Aha. Dus iemand die er niet is, heeft meer recht op deze stoel dan iemand die er wel is?’ Dat zou zomaar een ongemakkelijk gesprek kunnen worden. Maar dan wordt het pas echt lastig. Want Jezus heeft de vervelende gewoonte om niet alleen naar anderen te wijzen, maar ook naar mij.
Waarom wind ik me eigenlijk zo op over die stoel? Gaat het werkelijk om gerechtigheid? Om rekening houden met elkaar? Of vind ik het vooral irritant dat iemand anders iets opeist wat ik misschien zelf had willen hebben? Auw. Misschien ben ik soms niet zoveel anders dan die toerist met zijn handdoek. Alleen reserveer ik geen ligbed, maar mijn gelijk. En daar mag vervolgens niemand meer aankomen. Dat is misschien wel de pijnlijkste ontdekking.
Ik wil graag dat mensen rekening houden met elkaar, zolang ze maar beginnen met rekening houden met mij. Jezus zei ooit: ‘Behandel anderen zoals je zelf behandeld wilt worden.’ Prachtige woorden. Tot iemand zijn tas op een stoel legt. Misschien begint een betere wereld niet met grote toespraken over rechtvaardigheid, maar met iets heel eenvoudigs: elkaar ruimte gunnen. Ook wanneer je vindt dat de ander zich behoorlijk irritant gedraagt. Dus neem ik me voor om morgen wat milder te zijn. Minder snel te oordelen. Iets vaker te glimlachen. En vooral mezelf niet zo serieus te nemen. Al blijft er één vraag knagen. Als Jezus vandaag opnieuw zou komen, zouden we dan een stoel voor Hem vrijhouden? Of leggen we er alvast onze tas op?