Geniet u ook van de oude klinkers in onze bestrating? Lang zal dat niet meer duren onze gemeente gaat ze vervangen voor nieuwe klinkers.

Binnenkort start de gemeente met een pilot om de straten en grachten van onze gemeente een ander uiterlijk te geven. De herbestrating wordt uitgevoerd via het Handboek Inrichting Openbare Ruimte (HIOR). Het is goed dat er een plan is zodat iedereen kan zien wat er gaat gebeuren en hoe. Het plan is met zorg door deskundigen samengesteld. Het is voor inwoners van Edam de moeite waard de HIOR te lezen om zo betrokken te zijn bij de eigen leefomgeving.

Ik heb het natuurlijk gelezen en diverse keren overleg gehad met de gemeente Edam-Volendam over de plannen voor het herbestraten van Edam in 2024. Als eerste zijn de Wijngaardsgracht, Brouwersgracht en het Bagijnenland aangewezen om opnieuw te worden bestraat. Tijdens het overleg met de projectleider en andere betrokkenen van onze gemeente ontstond er discussie over het materiaalgebruik. Er is namelijk besloten de bestaande oude klinkers te verkopen en ze te vervangen door nieuwe klinkers. Dit druist volledig in tegen wat de gewoonte is in onze oude stad. In Edam hergebruiken we oude/bestaande materialen, om zo het karakter te behouden.

Edam heeft een beschermde status en dat schept verplichtingen. De gemeente heeft een welstand-en monumentencommissie die beoordeelt of plannen passen in de openbare ruimte. Als we nieuwe huizen in de oude stad bouwen worden er oude (vaak gebikte) stenen gebruikt, oude dakpannen, smalle roeden en lood. Oude huizen worden gerestaureerd met respect voor de historische materialen. Nu doet de gemeente Edam-Volendam het tegenovergestelde. Een frappante beslissing, aangezien dit gaat over het totale historische straatbeeld. Mijns inziens is dit een historische vergissing. Het is een breuk met de geschiedenis met verstrekkende gevolgen die ook nog niet in zijn totaliteit zijn te overzien.

Onze gemeente neemt een verkeerde afslag en wordt op deze manier niet vernieuwde straten rijker, maar straatarm!

Eigenlijk kan ik me niet voorstellen dat deze keuze gemaakt wordt. Bij de overlegmomenten met de gemeente Edam-Volendam zijn diverse argumenten neergelegd om de keuze voor nieuwe stenen te rechtvaardigen. Daartegen zijn er net zoveel argumenten die het niet rechtvaardigen. Nog even los van alle praktische bezwaren, is het de gemeente die zorg zou moeten dragen voor het beschermen van ons stadsgezicht. Met hun huidige plan van aanpak doen ze het beschermede stadgezicht juist geweld aan.

Het is nog niet te laat! Ik vraag de gemeente nu publiekelijk om een andere aanpak.

• Start niet met de Wijngaardsgracht, Brouwersgracht en het Bagijnenland maar met andere, minder kwetsbare straten. Neem bijvoorbeeld eerst de Noorderstraat en het Tuinierspad en ga dan langzaam richting de oude stad. Juist bij het Proveniershuis en met de Grote Kerk aan de overkant kan je niet voorzichtig genoeg zijn. Een pilot is een test om te kijken hoe het gaat. Doe het dan voorzichtig, behoedzaam en doordacht.
• Verkoop geen oude stenen omdat ze veel geld waard zijn. Deze horen bij de stad en kunnen we goed hergebruiken. Weersta de verleiding snel geld binnen te halen. We krijgen hier als historische stad spijt van.
• Voor de kastanjebomen aan de Brouwersgracht is het ook verstandiger om eerst in andere delen van de stad te werken aan de straten.
• De huidige stad Edam (binnen de vesting) kent verschillende tijdvakken. De straten rondom de Beurs, de Dam en de Speeltoren zijn ouder zijn dan de oosthoek van Edam, zoals de Noorderstraat etc. Er zijn best straten waar wel nieuwe getrommelde stenen kunnen worden toegepast. Dit is al gebeurd is bij het Jonkerlaantje en dat misstaat niet.

Als de huidige plannen worden doorgevoerd en er bestraat is met nieuwe stenen zal dit de standaard van de toekomst worden. Dat kunnen we nu nog halt toeroepen!

Dan nu mijn bericht gericht aan onze gemeente: Gemeente neem de verantwoordelijkheid! Als er geen beslissingen kunnen worden genomen met in achtneming van onze historische leefomgeving; blijf dan van de stad af. Wij werken al jaren in traditie en zetten voort wat anderen ons hebben nagelaten. Lukt het jullie niet daar met respect mee om te gaan, laat dan de grachten dan zoals ze nu zijn. Ik geniet er nog dagelijks van.

Jan Visser
Mede-eigenaar De Edamse School