Om meer bezoekers te kunnen ontvangen, krijgt natuur- en recreatiepark Het Twiske een nieuw entreegebied. Tegelijk worden maatregelen genomen om de natuur te beschermen. Surfers en smienten: beide groepen komen graag naar de Stootersplas in Het Twiske. Soms botst dat. De komende winter gaat de recreatieplas even ten noorden van Amsterdam waarschijnlijk voor het eerst op slot voor de surfers, en trouwens ook voor de vissers en de zwemmers.

“De smient is een van de vier doelsoorten uit de vogelrichtlijn voor het gebied,” vertelt programmamanager Han Bruggink van het recreatieschap Twiske-Waterland. “Daar zijn we dus heel zuinig op. Tegelijkertijd willen we het gebied zo open mogelijk houden. Er zijn ook plannen om de omgeving van de plas af te sluiten voor wandelaars, maar dat is wat ons betreft niet nodig.” Het zoeken naar een goede balans tussen natuur en recreatie is een voortdurende opgave voor de beheerders, zeker sinds Het Twiske in 2013 werd aangewezen als Natura 2000-gebied.

Extra aanloop

De zorg voor flora en fauna gaat samen met een groeiende behoefte aan recreatiemogelijkheden in de regio. “In de komende tien jaar krijgen Amsterdam, Zaanstad en Purmerend er meer dan 100.000 inwoners bij,” zegt Bruggink. “Dat is bij elkaar een middelgrote stad. Die mensen willen recreëren en zijn daarvoor voor een belangrijk deel aangewezen op Het Twiske.”

Om die extra aanloop op te kunnen vangen, worden nu voorbereidingen getroffen. Het algemeen bestuur van het natuur- en recreatiegebied – bestaande uit de omliggende gemeenten en de provincie – zette deze maand het licht op groen voor de ontwikkeling van een nieuw entreegebied dat de naam Twiske Poort zal krijgen. Het moet de ontvangstruimte worden met naast het al aanwezige klimpark en pannenkoekenrestaurant nieuwe voorzieningen voor sporters, recreanten en kinderen. Passend in een groene omgeving, zegt Bruggink: “Denk aan een blotevoetenpad, ruimte voor bootcamps, midgetgolf of een jeu de boulesbaan.”

Zwemwaterkwaliteit

Een belangrijke trekpleister moet de zwemplas worden, een overblijfsel van zwembad De Blauwe Poort dat in 2013 zijn deuren sloot. Bruggink: “Het is eigenlijk een gek verhaal. De kwaliteit van het zwemwater is echt heel goed, maar er wordt nauwelijks gebruik van gemaakt. Het plan is om er weer een aantrekkelijke zwemlocatie van te maken en ervoor te zorgen dat mensen in de omgeving ook weer weten dat hier kan worden gezwommen. In het Noorderparkbad in Amsterdam is het ontzettend druk in de zomer. Hier moet straks een prima alternatief te vinden zijn.”

De ontwikkeling van het entreegebied betekent dat het daar drukker wordt. Tegelijkertijd worden ook maatregelen genomen om de stukken van Het Twiske met hoge natuurwaarden beter te beschermen. Dat gebeurt door middel van zonering, vertelt de programmamanager. “We wijzen in het groengebied de delen aan waar ruimte is voor recreatie en maken het daar aantrekkelijk. De stukken met een hoge natuurwaarde maken we juist minder toegankelijk voor recreanten, bijvoorbeeld door een brug weg te halen.”

Festivalruimte

Een bijzondere vorm van recreatie zijn de muziekfestivals die sinds jaar en dag in het groengebied worden gehouden. De evenementen verdelen voor- en tegenstanders, ook in de politiek.
Eerder liet de gemeente Landsmeer weten geen festivals meer te willen toestaan op haar grondgebied in Het Twiske. Dat leidde tot verhitte discussies met de grote buurgemeenten, die de behoefte aan een muziekfestival onderkennen en vinden dat er ook in het recreatiegebied ruimte moet zijn voor een dergelijk evenement.

Met een unanieme stem voor een nieuw evenementenbeleid voor de komende jaren zitten provincie en gemeenten sinds vorige week ook op dat punt weer op één lijn. Afgesproken is dat er jaarlijks in Het Twiske vijf dagen beschikbaar zijn voor maximaal drie festivals. Die kunnen worden gehouden op een van de twee beschikbare locaties, één aan de kant van Oostzaan en één aan de kant van Landsmeer. Onderdeel van de afspraak is dat er geen ruimte is voor dancemuziek uit de zwaarste categorie en dat het aantal bezoekers beperkt blijft.

Bruggink is blij met het vredesverdrag. “Het betekent dat wij aan de slag kunnen met de programmering voor volgend jaar. Het Twiske is best een moeilijk gebied voor festivals. Door de strenge richtlijnen voor het Natura 2000-gebied kan er ook heel veel niet. Aan de andere kant heeft het Lente Kabinet Festival vorige week laten zien hoe het moet. Van de 16.000 bezoekers waren er een paar honderd met de auto gekomen. De rest was op de fiets of met de pendelbus. De organisatie houdt rekening met het gebied waar zij hun festival houden, en zo hoort het.”

Structurele weerstand

Het zal de voorvechters van de natuur niet tevreden stellen, beseft de programmamanager. Elke vergunning voor een festival wordt aangevochten voor de rechter en zo zal het waarschijnlijk ook gaan met de plannen voor de herinrichting van het entreegebied.

“Die weerstand is een gegeven,” zegt Bruggink. “Dat zal waarschijnlijk ook niet veranderen. We doorlopen netjes alle procedures en doen intussen wat we kunnen doen aan voorbereidingen, zodat we na een definitief akkoord snel aan de slag kunnen.”
Daarvoor zullen de provincie en de gemeenten nog wel in de buidel moeten tasten. “Ook dat is onderwerp van gesprek,” zegt Bruggink. “Alle partners onderschrijven de ambities voor Het Twiske, maar daar hoort ook een investering bij. We maken ons daar best zorgen over, want de uitkeringen aan gemeenten en provincie gaan de komende jaren fors omlaag. De prognose is dat in 2026 vrijwel alle gemeenten in de rode cijfers zitten. We hebben als recreatiegebied een sluitende begroting en dat willen we graag zo houden.”