De financiering voor de Oostbrug over het IJ is helemaal rond nu de Vervoerregio Amsterdam 50 miljoen euro extra heeft toegezegd voor de bouw ervan. Als de brug er uiteindelijk toch niet komt, heeft het niet aan de financiering gelegen. Het dagelijks bestuur van de Vervoerregio Amsterdam, een samenwerkingsverband van veertien gemeenten op het gebied van verkeer en openbaar vervoer, heeft namelijk besloten 50 miljoen euro extra in te leggen voor de fiets- en voetgangersbrug die het Azartplein gaat verbinden met de Johan van Hasseltweg.

De kosten van de bouw van de brug werden in 2023 op 300 miljoen euro geraamd en dat bedrag is met deze toezegging gewaarborgd. Eerder wilde de regionale opdrachtgever van het openbaar vervoer 100 miljoen euro bijdragen. Dat is nu bijgesteld naar 150 miljoen euro.

De Vervoerregio Amsterdam en de gemeente Amsterdam betalen nu beide de helft van de brug. De brug zal de komende jaren nog wel duurder worden door indexatie, hogere materiaalkosten en duurder personeel. De schatting is nu dat de brug 310 miljoen euro gaat kosten. Een woordvoerder van wethouder Melanie van der Horst (Verkeer) zegt dat zowel de gemeente als de Vervoerregio de oplopende kosten zullen betalen.

De brug moet in 2034 in gebruik genomen kunnen worden. Voor het eerst sinds 1839 heeft het Amsterdamse stadsbestuur de daad bij het woord gevoegd: niet alleen praten ze over een brug over het IJ, maar nu is het geld er ook echt. De komende jaren zijn nodig om vergunningen te regelen, te bepalen hoe de brug eruit moet gaan zien. Daarbij is ook al rekening gehouden met vertragingen als gevolg van rechtszaken van Amsterdammers die geen brug in hun achtertuin willen.

Buurgemeenten

De verwachting is dat tussen de 20.000 en 25.000 mensen de brug dagelijks zullen gebruiken. Lang is ook gesproken over de mogelijkheid het ov van de Oostbrug gebruik te laten maken. Gezien de groei van de stad geen gekke gedachte, maar de bestuurders hebben er uiteindelijk niet voor gekozen. De kosten zouden hierdoor hoger worden en het zou voor verdere vertraging van de bouw zorgen.

Dat de Vervoerregio Amsterdam nu extra geld wil inleggen heeft ook te maken met de groei van de gemeenten ten noorden van Amsterdam. Steeds meer mensen fietsen elektrisch en een Oostbrug zal ervoor zorgen dat mensen vanuit Waterland, Purmerend, Landsmeer, Oostzaan en Zaanstad zo’n tien tot twaalf minuten sneller aan de oostkant van Amsterdam kunnen zijn.

Marja Ruigrok, lid van het dagelijks bestuur van de Vervoerregio, zegt dan ook dat deze beslissing met het oog op de toekomst wordt genomen. Ruigrok hoopt dat mensen vanwege de brug eerder geneigd zullen zijn de fiets te pakken naar bijvoorbeeld Amstelveen of Haarlemmermeer. “De Oostbrug is een onmisbare schakel in het netwerk,” zegt ze.

Den Haag

Voor Van der Horst was de aanleg van een brug over het IJ bij haar aantreden in 2022 één van de belangrijkste taken. Hoewel het geen onderdeel was van het coalitieakkoord van PdvA, GroenLinks en D66, wilde ze voor het einde van haar ambtsperiode, in 2026, het geld bij elkaar gesprokkeld hebben.

Dat is nu dus gelukt. Van der Horst wijst ook op de groei van Amsterdam-Noord (van circa 100.000 naar 150.000 inwoners) en de gemeenten ten noorden van Amsterdam. Veel mensen werken aan de zuidkant van het IJ en hebben een goede fietsverbinding nodig, zegt ze. “Het aantal mensen dat het IJ wil oversteken neemt alleen maar toe. Dat kunnen de ponten niet aan.”

Vervoer van en naar Amsterdam-Noord is al jaren een penibele kwestie: als er ook maar iets tegenzit, loopt het systeem vast. Afgelopen jaar zwol de roep om een brug verder aan toen op één dag zowel de Noord/Zuidlijn niet kon rijden én verschillende ponten uitvielen: veel forenzen moesten toen lang wachten voordat zij naar de andere kant van het IJ konden.

Westbrug

Lang werd ook gekeken of het Rijk aan de Oostbrug wilde meebetalen, maar met de extra bijdrage van de Vervoerregio is een rijksbijdrage niet meer nodig. De Regioraad, het belangrijkste bestuursorgaan van de Vervoerregio, moet later nog instemmen met het besluit van het dagelijks bestuur, maar dat is in de regel slechts een formaliteit.

Naast de Oostbrug zijn er plannen om een Westbrug over het IJ te bouwen. Die moet in 2040 de NDSM-werf in Noord met de Danzigerkade in West verbinden, maar voor dit project is nog geen geld gereserveerd of toegezegd.