Voor u ligt de voortgangsrapportage over de kwaliteit van de dienstuitvoering van EBS in de Concessie Zaanstreek-Waterland. Deze rapportage gaat over de periode vanaf 20 oktober (start aangepaste dienstregeling) tot en met eind november 2024. Op 28 oktober heeft u de vorige rapportage ontvangen die liep tot aan 20 oktober.

In deze rapportage vindt u de ontwikkelingen van de afgelopen maanden betreffende de rituitval, drukte in de bussen, het klantcontact, het personeelsbestand, de instroom van de elektrische bussen en laadproblematiek.

Rituitval

Deze rapportage gaat over de periode vanaf 20 oktober jl. Dit is de datum dat het Vervoerplan 2025 vervroegd is ingegaan. Sindsdien rijdt EBS een aangepaste dienstregeling van 87%, zoals met u gecommuniceerd in de regioraadsbrief van 15 oktober. De eerste resultaten hiervan zijn voorzichtig positief. In de vorige voortgangsrapportages spraken we nog van percentages van 5 tot 10% rituitval. In de nieuwe periode, vanaf 20 oktober (week 43) is een duidelijke daling te zien in de rituitval. In november bleef de gemiddelde rituitval per week onder de 2,2%.

Voor een deel komt dit doordat er zoveel meer chauffeurs zijn. Voor een groter deel komt dit doordat de vorige dienstregeling rekening hield met veel vertragingen als gevolg van de werkzaamheden aan de A7. Daardoor waren er meer chauffeurs nodig voor minder ritten. Nu de chauffeurs weer efficiënter kunnen worden ingezet is het mogelijk meer ritten te rijden.

De rituitval die in de grafiek wordt weergegeven is de ongeplande verwijtbare rituitval ten opzichte van de in die week geldende dienstregeling.

Klantreacties

In de week van 20 oktober (ingang van de nieuwe dienstregeling) zag EBS het aantal klantcontacten stijgen. De week erna lag het aantal klantreacties bijna de helft lager. In oktober en november komen dezelfde thema’s naar voren als in de maanden ervoor. Korte vragen over de dienstregeling worden doorgaans gesteld via de telefoon. Klachten over een bus die te laat vertrekt of over rituitval worden vaak per e-mail ingediend. De meest voorkomende redenen dat klanten contact opnamen met EBS waren:

• Dienstregeling
• Verloren voorwerpen
• Wat is MeerPlus?
• Vertraging
• Rituitval
• Gedrag chauffeur

Ook bij de Vervoerregio kwam in de eerste week van de nieuwe dienstregeling een aantal klachten binnen. In de weken erna waren er slechts enkele klachten. Daarbij lijkt het erop dat klanten weten dat ze hun klachten over lijnvoering, rituitval en de dienstregeling bij EBS zelf moeten melden. De inhoud van de binnenkomende klachten wordt behandeld met input van EBS, aanvullend worden de indieners van de klachten ook verzocht een melding te doen bij EBS.

Personeel

EBS heeft ook in oktober en november een flinke slag gemaakt in het aannemen van nieuw personeel. In oktober meldde EBS zelfs de grootste toename van de formatie met de start van bijna veertig nieuwe chauffeurs. De meesten hiervan waren al in het bezit van hun D-rijbewijs, waardoor zij direct inzetbaar waren. Wel gaat het hierbij grotendeels om parttimers, waardoor het aantal FTE’s minder snel groeit. Na de piek in oktober is het aantal nieuwe chauffeurs in november weer stabiel gebleven op tien, zoals de verwachting was. Naar verwachting zullen ook in december ongeveer tien nieuwe chauffeurs starten. Ondanks deze flinke slag in het aannemen van nieuw personeel blijft het vinden van kwalitatief goed personeel met een voltijd dienstverband in deze tijden van krapte een uitdaging.

EBS ziet sinds week 40 een toename in de verzuimcijfers. EBS meldt dat dit vooral gaat om een stijging van het kortdurend verzuim, zoals een chauffeur die een paar dagen ziek is. Dit is gebruikelijk in deze tijd van het jaar. Daarnaast verwacht EBS voor december een toename in het verlof. Tegelijkertijd neemt normaal gesproken het aantal reizigers in de kerstvakantie af. Om die reden rijdt EBS op werkdagen in de kerstvakantie een afgeschaalde dienstregeling, waarover u apart per brief bent geïnformeerd op 22 november. Het rijden van een kerstvakantiedienstregeling is gebruikelijk en gebeurt in meerdere concessies.

Instroom Zero-Emissie bussen

Eind oktober waren ruim 160 van de 193 bestelde nieuwe bussen geleverd. De huidige verwachting is dat eind januari 2025 de laatste bussen van de oorspronkelijke bestelling geleverd zullen zijn. Dit heeft te maken met een vertraging in de levering door VDL.

Omdat is gebleken dat het bij de nieuwe bussen langer duurt om eventuele schades te herstellen zijn er vier extra bussen besteld. Deze worden in mei 2025 geleverd. Voorlopig zullen daarom in de eerste maanden van 2025 nog wat dieselbussen in reserve worden gehouden.

Laadproblematiek

Half oktober zijn er problemen ontstaan met de laadinfrastructuur voor de nieuwe Zero-Emissie bussen. Door leverancier Siemens is in reactie hierop een taskforce ingericht. Inmiddels lijkt de oorzaak van de storing gevonden. De oplossing hiervoor wordt nu getest. Met Siemens en binnen EBS zijn noodmaatregelen getroffen om de effecten op de dienstregeling zoveel mogelijk te beperken. Zo wordt overdag en ‘s nachts extra menskracht ingezet om de laadprocessen bij te sturen en zijn sinds half november op beide stallingen tijdelijke extra laders beschikbaar. Met deze maatregelen kan de busbeschikbaarheid op peil gehouden worden, terwijl Siemens werkt aan de structurele oplossingen.

Deze problemen met Siemens stonden los van de netcapaciteitsproblemen op de stalling Zaandam, al was de impact van de huidige problemen wel groter omdat er in Zaandam overdag niet geladen kan worden. De netcapaciteitsproblemen op stalling Zaandam zijn al bekend sinds de aanbesteding van de concessie, en hiervoor heeft EBS vanaf de start van de concessie al maatregelen getroffen (inclusief rekening hiermee houden in de dienstregeling). Op dit moment kan alleen ’s nachts worden geladen op de stalling in Zaandam. In de Regioraad van 5 november is toegezegd uit te zoeken wanneer de capaciteitsproblemen op de stalling Zaandam opgelost zullen zijn. De verwachting is dat dit rond eind 2027, begin 2028 het geval zal zijn. De planning is dat dan een nieuw onderstation door Liander is gerealiseerd.

Vervolg

De meest recente resultaten van de uitvoering van de dienstregeling door EBS zijn voorzichtig positief. Toch vindt de volgende opschaling pas plaats wanneer de uitvalscijfers structureel omlaag zijn gebracht. Op korte termijn schaalt EBS op werkdagen in de kerstvakantie met 9% af ten opzichte van de huidige dienstregeling, zoals eerder per brief aan u medegedeeld. EBS hervat de huidige dienstregeling vervolgens weer vanaf 6 januari. De voortgangsrapportage over de maand december wordt in januari 2025 aan u toegestuurd.