Er zwemt meer paling in het IJsselmeer en Markermeer. Niet zozeer in aantallen, het is vooral het gewicht dat toegenomen is. Kortom: er zwemmen meer grote vrouwelijke alen. Dr. Tessa van der Hammen (Wageningen Marine Research) geeft een overzicht.

Sinds 2017 zijn de aalvangsten in kilogrammen in het IJsselmeer en Markermeer bijna verdubbeld. Ook in de jaarlijkse elektrokorsurvey in de meren zien we een toename in vangstgewicht.

De toename wordt vooral veroorzaakt doordat de alen groter worden. Daardoor zien we deze toename vooral in gewicht en zijn de aantallen nog steeds wel laag.

De toename in lengte is goed te zien in de vangsten, waarin in 2004 nog nauwelijks aal boven de 50cm werd gevangen maar dit in 2023 een aanzienlijk deel is.

Meer vrouwtjes

Dat de alen groter zijn komt vooral doordat er vroeger nagenoeg alleen maar mannetjes in het IJsselmeer en Markermeer zaten, met een gemiddelde lengte rond de 30 cm.

Tegenwoordig worden steeds meer vrouwtjes gevangen, die groter en zwaarder dan mannetjes zijn, en is de gemiddelde lengte van de vangsten toegenomen tot boven de 45 cm (Figuur 3).

De verandering van mannetjes naar vrouwtjes komt waarschijnlijk door de achteruitgang van de aalpopulatie sinds de jaren 1980. Aal kan namelijk zelf bepalen of het een mannetje of vrouwtje wordt. Wanneer de dichtheid lager is worden ze vaker een vrouwtje.

Daarnaast groeit de aal sneller, waarschijnlijk een gevolg van de hogere watertemperatuur in de meren. De toename van de lengte van de alen wordt door WMR ook gezien in de verschillende surveys (zie foto).

Aalpopulatie

Of de toegenomen vangsten betekenen dat het beter gaat met de aalpopulatie is moeilijk te zeggen.

Onze aalpopulatie is verspreid van IJsland tot Noord Afrika. Het moet dus over het hele Europese verspreidingsgebied voldoende goed gaan voor verbeteringen in het aalbestand, en dat is nog niet zo.

Ook komt er nog steeds veel minder glasaal aan bij de Europese kusten dan vroeger, wat weergeeft dat het gehele aalbestand in Europa nog steeds heel kwetsbaar is (ICES-advies 2024).