Sinds mei 2024 hebben de gemeenteraden van Wormerland, Oostzaan en Landsmeer (samen WOL) onderzocht of een fusie tussen de drie gemeenten een toekomstbestendige optie zou zijn. Daarbij stonden thema’s als lokale identiteit, het groen-landelijke karakter, de kwaliteit van de dienstverlening, voorzieningen en financiële houdbaarheid centraal.
Om dit zorgvuldig te doen, werd een gezamenlijke WOL-werkgroep van raadsleden uit de drie gemeenten ingesteld om het gezamenlijk verkenningstraject te coördineren. De werkgroep gaf opdracht aan bureau &Van de Laar om de kansen en risico’s van een ambtelijke en bestuurlijke fusie te onderzoeken. Ter aanvulling voerde Necker een begrotingsscan uit. Daarnaast onderzocht verkenner Bernt Schneiders de haalbaarheid van de opties WOL+ en WOL++. Uit zijn verkenning bleek dat deze varianten niet realistisch zijn.
Daarmee komt er een einde aan het gezamenlijke WOL-traject. De gemeenteraden van Wormerland, Oostzaan en Landsmeer zullen nu in eerste instantie een eigen koers bepalen voor hun bestuurlijke toekomst. Daartoe heeft iedere gemeente een initiatiefvoorstel opgesteld: een voorstel vanuit de raden zelf waarin de vervolgstappen worden vastgelegd.
In alle drie de voorstellen is als beslispunt opgenomen dat de varianten WOL, WOL+ en WOL++ niet haalbaar zijn. Over deze voorstellen nemen de drie raden ieder een besluit op 15 oktober.
Wormerland
Hier het initiatiefvoorstel Wormerland.
- kennis te nemen van het rapport van de Verkenner en de Begrotingsscan van Necker;
- de opties WOL, WOL+ en WOL++ als niet haalbaar te definiëren;
- de optie “aansluiten bij de stad (Zaanstad en/of Purmerend)” te verkennen;
- de uitkomsten van de optie “aansluiten bij de stad” af te wegen tegen de optie “zelfstandigheid”.
Oostzaan
Hier het initiatiefvoorstel Oostzaan.
- Kennis te nemen van het rapport van de verkenner en de begrotingsscan van Necker, die is uitgevoerd als verdieping op het &Van de Laar-rapport.
- De varianten WOL, WOL+ en WOL++ als niet haalbaar te beschouwen.
- De Werkgroep Bestuurlijke Toekomst een vervolgproces te laten starten dat nog in deze bestuursperiode leidt tot het benoemen van een of meer voorkeursvarianten voor een bestuurlijke fusie met Amsterdam, Zaanstad of Purmerend.
- Het college te verzoeken om in oktober 2025, op basis van het rapport van TwijnstraGudde en de bestuurlijke gesprekken met Amsterdam, Purmerend en Zaanstad, de opties in een raadsbericht nader toe te lichten.
- Uit te spreken dat de raad voornemens is een representatieve inwonerraadpleging te organiseren over de voorkeursvarianten, waarvan de uitkomsten als zwaarwegend advies worden meegenomen in de verdere besluitvorming. Het college wordt verzocht, in afstemming met de Werkgroep Bestuurlijke Toekomst, de voorbereiding hiervan te starten, zodat deze raadpleging uiterlijk op 18 maart 2026 kan plaatsvinden.
- In de komende periode over het onderwerp bestuurlijke toekomst in goed overleg te blijven met Wormerland en Landsmeer, met het oog op een mogelijk gezamenlijk fusietraject met één van de drie genoemde grote gemeenten.
Landsmeer
Hier het initiatiefvoorstel Landsmeer.
- Uit te spreken dat:
- het raadsbesluit van 23 mei 2019 niet uitvoerbaar is;
- de gemeenteraad van Landsmeer voor het einde van deze bestuursperiode, een keuze wil maken met wie de gemeente Landsmeer bestuurlijk wil fuseren;
- Te concluderen dat de volgende gemeenten openstaan om gesprekken te voeren; Oostzaan, Wormerland, Purmerend en Amsterdam;
- Er in de afgelopen jaren door de Raad is uitgesproken dat een groen-landelijke gemeente de voorkeur geniet, en we daarom primair inzetten op gesprekken met in ieder geval de gemeenten Oostzaan en Wormerland;
- Het raadzaam is een meersporenbeleid te voeren en daarom voorbereidingen te treffen voor gesprekken met de gemeenten Purmerend en Amsterdam;
- Het college opdracht te geven om de fusiemogelijkheden met genoemde gemeenten, nader uit te werken, zodat de gemeenteraad, uiterlijk in december 2025, tot een eventuele volksraadpleging kan besluiten;
- Het college opdracht te geven om uiterlijk in april 2026 aan de raad een voorstel te doen toekomen over hoe we de inwoners gaan betrekken bij de besluitvorming en de uitwerking van de kernkwaliteiten;
- De volgende partners te informeren over het genomen besluit: de provincie Noord-Holland, de gemeenten in Zaanstreek-Waterland en de gemeente Amsterdam.