Als reactie op het bericht van Bart Baaten van VVD Oostzaan om de WOL-variant nog maar weer eens op tafel te leggen, hierbij een korte overweging getiteld: Appels en Peren.
Op 26 november 2025 kwam de VVD Oostzaan met een bijzonder bericht. De VVD Oostzaan wil na eigen onderzoek de WOL-variant toch weer op tafel (Wormerland, Oostzaan en Landsmeer). Nieuwe informatie toont volgens hen aan dat WOL toch nog steeds de beste optie is voor de bestuurlijke toekomst. De groen-landelijke WOL-variant was lange tijd de voorkeursvariant. Totdat de drie gemeenteraden op 15 oktober jl. op basis van de conclusies van verschillende onderzoekers de WOL-variant niet voldoende robuust verklaarden voor een duurzame bestuurlijke toekomst.
Wat heeft VVD Oostzaan doen draaien?
Antwoord: Nieuwe begrotingscijfers van Purmerend en Zaanstad.
De recentelijk uitgevoerde financiële scan door Necker laat zien dat een WOL-fusie tot een structureel tekort leidt van €1,9 mln in 2029. De VVD Oostzaan weerlegt dit structurele tekort niet, maar plaats het in perspectief met de begrotingstekorten van Purmerend en Zaanstad in 2029 en trekt dan haar conclusie. Maar wat gebeurt hier eigenlijk?
- Een structureel tekort voor de WOL-gemeenten vanaf 2029 betekent dat WOL elk jaar €1,9 mln tekort schrijft. Toont een structureel tekort in het algemeen niet aan dat een organisatie niet levensvatbaar is?
- De VVD Oostzaan vergelijkt incidentele tekorten met structurele tekorten. Bovendien is het selectief om voor een cruciale langetermijn uitspraak alleen het begrotingsjaar 2029 uit te kiezen van Purmerend en Zaanstad. Dit begrotingsjaar is negatief ten gevolge van het Ravijnjaar. Zou de VVD Oostzaan het begrotingssaldo van 2027 hebben uitgekozen dan was de conclusie anders geweest. Dan was het begrotingstekort van WOL nog steeds €1,9 mln geweest, ofwel €50 per inwoner, maar dat van Zaanstad €0 per inwoner (lager is beter). Dit slaat de bodem weg onder het verhaal van VVD Oostzaan.
- Wat de VVD Oostzaan in de onderbouwing van haar ommezwaai niet noemt zijn bijvoorbeeld de woonlasten per huishouden per jaar (=lokale belastingdruk op inwoners), terwijl dat alle inwoners direct in de portemonnee raakt. Volgens COELO (onderzoekscentrum) bedragen de woonlasten/huishouden in 2025 voor:
- Wormerland: € 1.225/jaar = plek 306 op 342 gemeenten (#342 is duurste gem).
- Oostzaan: € 1.260 = plek 306.
- Landsmeer: € 1.475 = plek 338.
- Gemiddelde W.O.L.: € 1.320.
- Zaanstad: € 1.040 = plek 168.
- Purmerend: € 1.000 = plek 128.
Verschil WOL en Zaanstad: €280 (zie rekenvoorbeelden)
Als Zaanstad de hogere woonlasten van WOL zou gebruiken verhoogt Zaanstad haar inkomsten per jaar met € 280 * 63.000 huishoudens = € 17.640.000 per jaar. Andersom, als WOL de lagere woonlasten van Zaanstad zou gaan gebruiken verliest zij € 280 * ca.16.500 huishoudens = € 4.620.000 aan inkomsten per jaar, wetende dat WOL structureel € 1.900.000 per jaar tekort komt.
Tot slot, als gemeenteraad wil je het beste voor de eigen inwoners en ondernemers. Het werken aan een fusie is daarom een moeilijk, soms pijnlijk proces. Daarom hebben de gemeenteraden van Wormerland, Oostzaan en Landsmeer zich in de afgelopen jaren laten informeren door meerdere zelfgekozen adviseurs. We hebben moeilijke keuzes te maken en dat vraagt om het eerlijke verhaal.
De onderbouwing van VVD Oostzaan dat WOL financieel in betere doen verkeert dan Purmerend of Zaanstad is selectief en misleidend. Dat gaat ten koste van de zorgvuldigheid van het proces en de betrouwbaarheid van de gemeenten.