De feestelijke decembermaand is in volle gang. Een tijd van samenzijn en delen. Van kopen en consumeren. Van geven en ontvangen. Maar ook van bezinning en bewustwording. Een tijd waarin contrasten tussen arm en rijk duidelijker, maar ook thema’s als eenzaamheid en duurzaamheid zichtbaarder worden. Ik denk meteen aan Stella, die met haar ‘Weggeefwinkel’ een begrip is in Edam en omstreken en eigenlijk het hele jaar door voorziet in die behoefte waar we in deze tijd bewuster mee bezig zijn. Met het stichten van de Weggeefwinkel draagt ze bij aan ‘de toekomst’ en dat verdient een plekje in de Stadskrant. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl: .

Tussen de buien door wandelen wij op een dinsdag in een namiddagzonnetje over de vesting. We slaan in dit geval de Baandervesting over. Stella haar favoriete plek in Edam is om verklaarbare redenen de Nieuwehaven die als startpunt dient van ons ‘vestinkie om’.

Nieuwehaven
Rechts naast Kaaspakhuis ‘De Toekomst’ van de Gestam, stond vroeger een bakkerij. Ook heeft het pand nog dienst gedaan als huisartsenpraktijk. Maar voor alles is dit het ouderlijk huis van Stella, waar ze samen met haar jongere broer en ouders opgroeide. Haar vader Jaap van der Pol was kunstschilder en haar moeder Mieke werkte in het onderwijs. “We deelden dit huis met een ander gezin. Dat was een mogelijkheid om de woningnood in die tijd op te lossen. De ‘nieuwkomers’ buiten de gemeente moesten een pand delen. Wij woonden op de bovenverdieping en onder ons woonde een ander gezin. Later zijn wij naar beneden verhuisd en kwamen er weer een anderen boven ons wonen. Daar moet je nu niet meer aan denken. Maar ik heb fijne herinneringen aan die tijd. De oude bakkerij was gesitueerd achter het huis. Dat werd mijn vader zijn atelier.”

Het herenhuis
We lopen verder over de Nieuwehaven terwijl Stella vertelt over haar jeugdherinneringen en de verhuizing die werd aangekondigd toen ze ongeveer elf jaar was. Het werd toen toch wel merkbaar dat er meer ruimte nodig was voor het gezin met opgroeiende kinderen en het atelier van haar vader. Inmiddels zijn we aangekomen aan de noordkant van de Nieuwehaven waar we een moment stilstaan bij het statige witte herenhuis met balkon. “We verhuisden toen naar dit pand. Ik wilde eigenlijk helemaal niet weg uit ons eigen huis, maar het is wel een prachtige en ruime woning. Ik sliep helemaal bovenin het zolderkamertje met een mooi uitzicht op het water. In de linker voorkamer stond een imposante vleugel die helemaal tot z’n recht kwam in die ruimte. Zodoende ging ik ook op pianoles.”

Oorgat
We lopen verder richting de Noordervesting en passeren het Oorgat. Ook daar heeft Stella gewoond. “Ik heb tussendoor even een klein uitstapje gemaakt naar Amsterdam, waar ik samen met mijn partner Hans woonde en waar ons eerste kind is geboren. Maar ik was al snel klaar met het gezeul van een kinderwagen door smalle trapopgangen.” Ze verhuisden terug naar Edam en wel naar één van de woningen op het kindvriendelijke pleintje van de Jan Hoeckstraat waar hun gezin werd uitgebreid met nog twee kinderen. “Mijn ouders verhuisden ondertussen van de Nieuwehaven naar mijn huis op het Oorgat. Het herenhuis vroeg veel onderhoud en daar viel niet meer tegenop werken. Het huis op het Oorgat was passender bij hun levensfase en de gezondheidssituatie van mijn vader. Na een ziekbed overleed hij in 2009.

De Weggeefwinkel
Terwijl we over de Noordervesting lopen vraag ik hoe ‘De Weggeefwinkel’ ooit in het leven is geroepen. “Eigenlijk begon het als iets heel kleins vanuit een duurzaam en ook verbindend gedachtegoed. Ik begon met het opruimen van mijn eigen zolder en voor een groepje bekenden organiseerde ik ‘weggeefdagen’ samen met mijn moeder bij ons thuis.” Al snel ontstond er een uitwisseling en ook aanwas van prachtige spullen wat uitgroeide tot iets veel groters. “Ik draai als verpleegster nachtdiensten tijdens mijn werk in een hospice en als ik iets in mijn hoofd heb dan werk ik dat op rustige momenten in de stilte van de nacht uit.” Zo ging Stella in de Bibliotheek op ‘cursus’ bij een jongedame die haar de wondere wereld van een bedrijfspagina op Facebook uitlegde. Later verhuist moeder Mieke ook naar de Jan Hoeckstraat waar de vertrekken in de beide huizen dienen als pakhuis voor de Weggeefwinkel ten bate van Weggeeftafels en Weggeefdagen. Aan de voordeuren is het een komen en gaan van vele Edammers. En zo is de Weggeefwinkel uitgegroeid tot een dynamische Stichting met bezielende ondersteuning vanuit tientallen vrijwilligers. Hiervoor dient de Singel vooralsnog als geschikte opslag- en ontvangstruimte voor de populaire Weggeefdagen.

Einde van een tijdperk
Ik schrijf ‘vooralsnog’. Als we over de Westervesting lopen deelt Stella de huidige stand van zaken naar aanleiding van de recente ontwikkelingen rondom het Singelgebouw. En dan vooral de herinrichting ervan na de renovatie. “We hebben uitstel gekregen en kunnen tot medio 2026 nog met de Weggeefwinkel blijven. Maar of we daarna worden opgenomen in het bestemmingsplan is zoals het er nu uitziet, nagenoeg uitgesloten. Feitelijk voorzie ik dan het einde van een tijdperk”, zegt Stella. Het zou het gevolg zijn van een keuze die als bezuinigingsmaatregel door de gemeente wordt ingezet, maar waarmee ze een stuk belangeloze dienstverlening en verduurzaming ‘van de hand’ doen. En dat staat haaks op de uitgangspunten waarmee en waarom de Weggeefwinkel ooit met zoveel zorg en toewijding is opgezet. Dat zou toch eeuwig zonde zijn?