De inwoners van Edam-Volendam zijn nuchter, hardwerkend en loyaal. Ze dragen de gemeenschap, betalen netjes hun belastingen en vertrouwen erop dat hun gemeentebestuur daar zorgvuldig mee omgaat. Maar wat krijgen ze ervoor terug? Jaar op jaar hogere lasten. Nog hogere aanslagen. En ondertussen een gemeentebestuur dat miljoenen uitgeeft aan prestigeprojecten, dure avonturen en politieke luchtkastelen.

Het voormalige Tase-terrein staat symbool voor hoe het nu in onze gemeente gaat. Projecten worden verkocht met prachtige woorden en optimistische scenario’s. Risico’s worden kleiner voorgesteld dan ze zijn. En steeds opnieuw wordt de raad (en daarmee de inwoners) stap voor stap een richting opgeduwd waarvan terugkeren steeds moeilijker wordt. Telkens weer horen we dat het allemaal financieel “verantwoord” zou zijn, terwijl de financiering in werkelijkheid leunt op verwachtingen, aannames en toekomstige opbrengsten die helemaal niet zeker zijn.

Laten we daarbij één ding volstrekt helder stellen, Lokaal Edam-Volendam is niet tegen woningbouw op het voormalige Tase-terrein. Er is behoefte aan woningen waarbij senioren kunnen doorstromen, zodat hun huizen weer beschikbaar komen voor starters en jonge gezinnen. Wij zijn wel tegen een aanpak waarbij woningbouw wordt gebruikt als excuus voor prestigeprojecten, financiële luchtkastelen en risico’s die uiteindelijk worden afgewenteld op inwoners. Bouw wat nodig is, bouw betaalbaar, bouw verantwoord, maar ga niet gokken met gemeenschapsgeld.

En terwijl deze projecten steeds groter en duurder worden, krijgen de inwoners de rekening gepresenteerd. Landelijk gaan de gemeentelijke lasten voor huiseigenaren voor het eerst richting en zelfs boven de duizend euro per jaar (bron: https://www.nu.nl/economie/6379608/gemeentelijke-lasten-voor-huiseigenaren-voor-het-eerst-boven-de-1000-euro.html). Edam-Volendam loopt daar niet alleen in mee, maar wordt zelfs één van de duurdere gemeenten. Dat is geen kwestie van pech of noodzaak. Dat is het gevolg van politieke keuzes.

En dan komt er nog iets bij wat dit alles extra wrang maakt. Het Rijk stelt namelijk miljarden beschikbaar om gemeenten te ondersteunen. Omgerekend betekent dat voor Nederland ongeveer € 166 per inwoner, wat neerkomt op ruim € 6,1 miljoen voor Edam-Volendam. Dat is ongeveer € 385 per huishouden aan extra middelen. Met andere woorden, er komt al extra geld richting gemeenten om de financiën te ondersteunen. Maar in plaats van inwoners te ontzien, kiest dit college er toch voor om de OZB en gemeentelijke heffingen fors te verhogen. Dat is geen noodzaak. Dat is een bewuste politieke keuze om inwoners financieel nog verder uit te knijpen.

Want laten we eerlijk zijn, dit geld moet ergens vandaan komen. In onze gemeente staan ongeveer 16.000 woningen. Als de OZB gemiddeld met tweehonderd euro per woning stijgt, levert dat al 3,2 miljoen euro extra op. En daar komen de stijgende heffingen voor bedrijven nog bovenop. Alles bij elkaar komt de extra opbrengst richting ruim zes miljoen euro. Dat is geen toevallige meevaller. Dat is beleid.

De afgelopen jaren is de begroting van Edam-Volendam steeds afhankelijker geworden van plannen die nog helemaal niet zijn gerealiseerd. Op papier lijkt er dan financiële ruimte te ontstaan, maar in werkelijkheid maakt dat onze gemeente juist kwetsbaar. Als projecten vertragen of mislukken, blijven de kosten gewoon bestaan terwijl de verwachte opbrengsten wegvallen. Met andere woorden, de begroting wordt sluitend gehouden door te rekenen met geld dat er nog niet is. Dat is geen degelijk financieel beleid, dat is risico’s doorschuiven naar de toekomst en uiteindelijk naar de inwoners.

Voor veel huishoudens gaat het om serieuze bedragen. Neem een gemiddelde woning van 384.000 euro WOZ-waarde. Daarbij hoort al snel een OZB van ruim zeshonderd euro per jaar, terwijl dezelfde woning vorig jaar nog 259 euro kostte en dit jaar al 362 euro. In sommige gevallen gaat het om stijgingen van veertig procent in één jaar, en richting zeventig procent in de komende periode. Dat zijn geen kleine stapjes meer, dat is financieel bijten.

En dan rijst de vraag, waarom? Waarvoor moet dit allemaal betaald worden?

Het antwoord is pijnlijk eenvoudig. Omdat dit college miljoenen blijft stoppen in projecten die niet noodzakelijk zijn. Omdat er gronden worden aangekocht zoals in De Purmer, zonder dat helder is of dat financieel verantwoord is, helemaal nu bedrijven op en rondom de Julianaweg afhaken. En vooral omdat men koste wat kost een nieuw stadskantoor wil bouwen, tegen een prijskaartje waar uiteindelijk de inwoners voor opdraaien.

En dan komt er nog een tweede, logische vraag: heeft onze gemeente dit überhaupt nodig? We zien dat onze gemeente vergrijst. Er worden minder kinderen geboren. De bevolkingsgroei vlakt af. In elke normale situatie zou dat reden zijn om beleid af te schalen, om voorzichtig te zijn, om niet op te schalen in voorzieningen die vooral bedoeld zijn om groter, duurder en indrukwekkender te lijken. Maar dit college kiest voor het tegenovergestelde, groter, duurder en risicovoller. En de inwoners mogen betalen.

Daarmee gaat het niet alleen om geld, maar ook om respect. Respect voor inwoners die nu met hogere rekeningen worden geconfronteerd terwijl ze nergens om hebben gevraagd. Respect voor ondernemers die steeds meer lasten zien stijgen terwijl zij de lokale economie draaiende houden. En respect voor fatsoenlijk bestuur, dat sober en zorgvuldig hoort te zijn in plaats van ambitieus met de portemonnee van een ander.

In de stukken, debatten en besluitvorming zien wij keer op keer hetzelfde patroon terug. Optimisme wordt als zekerheid gepresenteerd. Risico’s worden vooruitgeschoven. Wanneer er twijfels ontstaan, wordt er gezegd dat het allemaal “in de praktijk wel meevalt”. En als het tegenvalt, is er altijd één oplossing, nog een lastenverhoging. Nog een aanslag. Nog een bijdrage. Want inwoners kunnen toch nergens heen.

Het is tijd om eerlijk te zijn. Onze gemeente wordt financieel steeds kwetsbaarder, terwijl de inwoners steeds meer betalen. Dat is niet onvermijdelijk. Dat is een politieke keuze. En politieke keuzes kunnen anders.

Lokaal Edam-Volendam staat voor nuchter financieel beleid. Voor eerst zekerheid en dan pas investeren. Voor bouwen wat nodig is, niet wat mooi staat in een brochure. Voor eerlijk bestuur dat risico’s benoemt in plaats van verbergt. En vooral voor inwoners die niet als pinautomaat mogen worden gebruikt.

In maart 2026 mogen inwoners opnieuw kiezen. Dan gaat het niet alleen over stenen, gebouwen of projecten. Dan gaat het over de vraag of Edam-Volendam wordt bestuurd met gezond verstand of met grootheidswaan. Of onze gemeente financieel stabiel blijft, of wordt meegesleurd in projecten die decennialang drukken op gezinnen, starters, ouderen en ondernemers met het risico dat we uiteindelijk zelfs richting een gedwongen fusie bewegen met een grotere gemeente.

Wij geloven dat het anders kan. Soberder. Eerlijker. Verantwoordelijker. Voor onze inwoners. Voor onze toekomst. Voor een gemeente die weer weet wat echt belangrijk is.

Lokaal Edam-Volendam kiest daarvoor. Nu is het binnenkort aan u in maart 2026.