Kijk je naar de gemiddelde leeftijd van alle Nederlandse burgemeesters – die is 55-plus – dan zit Rick Beukers met zijn 36 jaar serieus onder dat gemiddelde. In maart is hij 1 jaar burgemeester van Edam-Volendam. Tijd voor een terugblik. Tekst: Ab Visscher, foto’s: Arie van Ginkel.

Al op jonge leeftijd was Beukers gegrepen door de politiek. Hij werd op 24-jarige leeftijd raadslid voor de VVD in Bunschoten-Spakenburg en kwam enkele jaren daarna terecht in het college. ‘De burgemeester viel voor langere tijd uit en als eerste loco mocht ik een aantal maanden voor hem invallen. Dan kom je gelijk in aanraking met het dagelijkse werk van een burgemeester. In dat jaar kwam SV Spakenburg in de bekercompetitie heel ver en dan krijg je te maken met veiligheidskwesties en de daarmee samenhangende voorbereidingen. Tegelijk sta je dicht bij de mensen als het gaat om lief en leed, bij de feestelijke én bij de tragische momenten in een mensenleven.’ Het vuurtje ging bij Beukers branden en toen de vervangingsperiode voorbij was, ging hij op zoek naar een gemeente die bij hem zou passen. Toen hij op Google zocht naar de positie van burgemeester van deze gemeente kwam een nieuwsbericht langs waaruit bleek dat burgemeester Sievers van plan was Edam-Volendam begin 2025 te verlaten.

Afgezien van de dubbele gemeentenamen waren voor hem de overeenkomsten overduidelijk: krachtige gemeenschappen met veel historie waar tradities met veel trots worden gekoesterd. Een beeld dat werd bevestigd toen hij tijdens één van z’n oriënterende bezoekjes in de Grote Kerk van Edam een praatje maakte met een gids. Toen deze hoorde dat hij uit Bunschoten-Spakenburg kwam was diens conclusie: ‘dat lijkt wel op ons’. De rest is geschiedenis, want het afgelopen jaar stond bol van kennismakingsgesprekken met letterlijk alle geledingen uit de plaatselijke samenleving. Hij voelt zich inmiddels thuis in de gemeente. ‘Ik kan niet anders zeggen dan dat ik vanaf dag 1 heel hartelijk ben ontvangen, zowel door de samenleving als door de ambtelijke organisatie, het college en de gemeenteraad; daar ben ik heel dankbaar voor. Ik voel me ongelofelijk welkom’, aldus Beukers.

Los van alle inburgeringsactiviteiten was er voor de kersverse burgervader gelijk genoeg te doen. Zo waren er maar liefst 19 koninklijke onderscheidingen (‘dat geeft gelijk een heel goed beeld van wat er leeft in de samenleving en welke verenigingen er allemaal zijn’) en waren er op sportief gebied gelijk successen te vieren, zoals het kampioenschap van FC Volendam en het wereldkampioenschap kogelstoten van Jessica Schilder (en daar is inmiddels een zilveren Olympische medaille van Merel Conijn bijgekomen, red). Het eerste jaar voerde hem langs alle 9 kernen van de gemeente Edam-Volendam. ‘Er is zoveel diversiteit, elke kern heeft zijn eigen verhaal, z’n eigen historie en trotse inwoners, dat is ook mooi om te zien voor bezoekers die van buiten komen. Als burgemeester is het belangrijk oog te hebben voor al die kernen en af en toe ook een kop koffie te drinken met de dorpsraden om te horen wat in die gemeenschappen leeft.

Ik merk inmiddels dat ik steeds meer mensen leer kennen als ik bijvoorbeeld door de gemeente fiets of in de auto zit. Dat lijkt wel een beetje op het gevoel dat ik had in het dorp waar ik vandaan kom’, zegt Beukers In zijn dagelijkse rol haalt hij zijn inspiratie vooral uit de contacten met de hele brede samenleving: van de jongste inwoner tot de oudste inwoner. Vanzelfsprekend wisselen in het werk vreugde en verdriet soms af. ‘Op die hoogtepunten en dieptepunten kun je vanuit je rol als burgemeester er voor mensen zijn. Zoals bij bijvoorbeeld bij de herdenking op 1 januari op de Dijk en in de kerk, dat is heel waardevol.’ ‘Wat ik verder prachtig vind om te zien is de organisatiekracht die er is in de gemeenschap. Als ze hier iets doen, willen ze dat het ook goed gebeurt. Dan voelen ze zich ook verantwoordelijk. Kijk naar dit magazine het Venster. Dat bestaat al tientallen jaren en houdt ook een bepaalde kwaliteit in stand. Als ik zie hoe de vrijwilligers in de hele gemeenschap samen bouwen en tegelijk ook omzien naar elkaar, inspireert dat mij’, aldus Beukers.

Sprekend over het nemen van verantwoordelijkheid gaat hij terug naar zijn jeugd toen hij als jongetje op 9-jarige leeftijd zijn vader verloor. ‘Dat is natuurlijk een heel ingrijpend moment in je leven waardoor je al op jonge leeftijd leert verantwoordelijkheid te nemen en ook een andere kant van het leven leert zien. Ik groeide op in een heel hechte gemeenschap. Terugblikkend denk ik dat ik toen heb ervaren hoe mooi het is dat op zo’n verdrietig moment in je leven er mensen zijn die om je heen staan, die je steunen en je verder helpen. Daar ben ik dankbaar voor; daar komt bij mij misschien wel het verlangen vandaan om iets terug te doen voor de gemeenschap.’ Het eerste jaar van zijn burgemeesterschap ligt inmiddels achter hem. Voor de jaren die die voor ons liggen zijn er volgens Beukers een aantal uitdagingen die op tafel liggen.

De eerste is openbare orde en veiligheid. De gemeente heeft een voetbalploeg in de eredivisie en dat betekent dat er in ieder geval in één jaar minimaal 17 grote evenementen zijn. ‘We vieren het samen als het op dat soort momenten goed gaat. Maar het betekent wel dat je je goed moet voorbereiden met de politie en het veiligheidsteam, zodat alles goed en veilig verloopt. Daarnaast kent het dorp heel veel evenementen zoals bijvoorbeeld de kermissen in Edam en Volendam. Die laatste heeft ook regionale en misschien zelfs wel landelijke uitstraling, qua bezoekers. Dat zijn voor een gemeente van onze omvang best wel grote uitdagingen. Maar ik heb inmiddels ervaren: met ons Team Veiligheid kunnen we dat aan’, aldus Beukers.

Een andere uitdaging die hij ziet is de vergrijzing, ook in de ambtelijke organisatie. Met de pensionering van ervaren collega’s verdwijnt waardevolle kennis. Dit vraagt om aandacht voor het zorgvuldig borgen van expertise in de organisatie. Daarnaast speelt in Edam-Volendam, net als in alle Nederlandse gemeenten, de druk op de financiën, om alle zorgtaken van de gemeente goed uit te voeren. Beukers is kerkelijk opgegroeid en ook gelovig. Over de rol van de kerk in de samenleving zegt hij: ‘De kerk is belangrijk als plaats van ontmoeting, voor zingeving en voor omzien naar elkaar. Een kerk is meer dan alleen op zondag naar de dienst gaan. Het is een plek van ontmoeting en bezinning; dat heeft ook uitstraling naar de burgerlijke gemeente.’ Voor de Vensterlezers heeft hij een boodschap: ‘Blijf zichtbaar in de samenleving, blijf omzien naar het elkaar en blijf het gesprek met elkaar zoeken.’