Waar anders kun je beter het sentiment over de plaatselijke FC temperaturen dan bij de viskraam aan de Volendamse haven? Boven de haring met uitjes en zuur heeft vishandelaar Paul Moormann bij elke wedstrijduitslag wel een passende analyse paraat. Aan het begin van het seizoen 2022/2023 is hij vol goede moed. Met de nieuwe voorzitter, palingpopzanger Jan Smit, en een nieuwe trainer, oud-speler Wim Jonk, promoveerde de club voor het eerst in 13 jaar naar de eredivisie.

Reden tot vreugde bij de supporters natuurlijk, maar zelfs in vissersdorp Volendam blijken de beste stuurlui aan wal te staan. Want wil preses Smit – die glunderend de wens uitspreekt binnen vijf jaar Europees voetbal te spelen – niet te snel? En zetten Wim Jonk en zijn vazallen, die zich samen Team Jonk noemen, de club niet te veel naar hun hand?

En dan is er aan de boorden van het IJsselmeer ook nog kritiek op het spelersbestand. Dat zou – in Volendam politiek ook altijd een gevoelig punt – bestaan uit veel te veel ‘jongens van buiten’.

“Volendammers zijn van huis uit trots op hun dorp,” zegt Jonk over zijn geboortegrond. “Maar aan de andere kant moet er ook altijd wat te klagen zijn.” Daarmee lijkt hij de kern van de docuserie te pakken te hebben. Best aardig natuurlijk, een florerende club, maar in de viskotters wordt nog altijd nostalgisch over vroeger gesproken, toen er nog elf Volendammers in de basis stonden.

Dat uitgerekend Volendam – bepaald niet de eerste promovendus met ambitie – zes keer drie kwartier op een prominent tijdstip op NPO 1 heeft verkregen, is met Smits connecties bij omroep AvroTros niet zo verwonderlijk. Ook weinig verbazend: een ronkende voice-over en overdadig ingezette ‘spannende muziek’.

Maar de docu bleek in de eerste aflevering zeker geen verkapte reclamespot van het plaatselijke toerismebureau. Een korte vooruitblik naar de laatste maanden van het jaar, waarin camera’s ‘het andere Oranje’ volgden, toonde Smit tijdens een toespraak in het dorpshuis. De voorzitter schetste een inktzwart beeld van zijn dorp ‘waar mensen elkaar lachend een dolk in de rug steken’.

Het lijkt de voorbode van een verhaal over loyaliteit, eergevoel, ambitie en verraad. Niet toevallig precies de ingrediënten van een goede thriller.