De gemeenteraad Waterland heeft verzocht inzage te krijgen in de stand van zaken rondom de financiële problemen van de Bolder. Door middel van dit raadsinformatiedocument brengen wij u hiervan op de hoogte. We lichten de stand van zaken nader toe, verdeeld over verschillende onderdelen. Deze delen zijn: subsidie, gebouw, onderhoud, verduurzaming en de gesprekken tussen de Bolder en de gemeente.

Subsidie

De Bolder heeft afgelopen jaren subsidie van ons ontvangen. Vóór 2018 verleenden wij het aangevraagde bedrag op basis van de begroting die werd aangeleverd door de Bolder. Vanwege de financiële situatie van het sociaal domein is in 2018 verscherpt kritisch gekeken naar de uitgaven. Er is toen gekozen voor een nieuwe werkwijze: de subsidies indiceren met een van tevoren vastgesteld indexcijfer. Deze werkwijze is van toepassing op alle subsidies in paragraaf H van de begroting.

In onderstaande tabel zijn de verstrekte subsidies aan de Bolder weergegeven.

*verlening per 1 maart 2023 zijn de loonkosten (€ 65.834,00) voor het onderdeel jongerenwerk overgenomen door de gemeente en in mindering gebracht op de subsidie.

De toevoegingen aan de verlening in 2018 en 2019 kwamen voort uit de verbouwing van het gebouw. De toevoegingen over de jaren 2020 en 2021 zijn gedaan vanuit de gemeente, om de Bolder te ondersteunen
in het ontstane financieel tekort. In 2020 en 2021 heeft de Bolder ons een extra activiteitenplan overhandigd om aanspraak te mogen maken op de extra verlening. Vanaf 2022 maakt de extra verlening structureel deel uit van de subsidie aan de Bolder.

In bovenstaande tabel is te zien dat, ondanks verschillende extra verleningen vanuit de gemeente, de aangevraagde en de verleende bedragen door de jaren heen uiteen zijn gaan lopen. De reden hiervan is dat de gemeente en de Bolder ieder op een andere wijze indiceren. Dit geldt overigens ook voor de andere subsidieaanvragers. De wijze waarop de gemeente en de subsidieaanvragers indiceren verschilt, voornamelijk vanwege forse CAO-stijgingen.

Voor de stijging van de subsidies hanteren wij de verwachte CPB-index Prijs bruto overheidsinvesteringen (bron: korte termijnraming maart 2023). De ontwikkeling van de lasten wordt gesteld op 1,6%.

Daarnaast draagt de gemeente ook de kapitaallasten. Vanaf de verbouwing bedragen de kapitaallasten van het gebouw:

2018 € 27.674,22
2019 €117.662,10
2020 €130.200,96
2021 €126.767,88
2022 €128.388,60

Onderhoud

Conform de huurovereenkomst is het groot onderhoud voor rekening van de gemeente en het klein onderhoud voor rekening van de Bolder. In het verleden zijn hier voor sommige kosten uitzonderingen op gemaakt. Dat betreft kosten waar wij overeengekomen zijn dat deze nog voortvloeiden uit de renovatie.

Uit coulance hebben wij deze kosten op ons genomen. De door ons gemaakte onderhoudskosten in 2022 bedragen voor het klein onderhoud € 2.981,83 en voor het groot onderhoud is dat € 2.777,42.

In 2021 en 2022 zijn meerdere gesprekken gevoerd over de financiële situatie van de Bolder. Hierin zijn ook het onderhoud van het gebouw en de desbetreffende kosten aan bod gekomen. De stelling dat wij met een eenzijdige melding hier een wijziging in hebben aangebracht, is onjuist.

Wij hebben in de gesprekken meermaals het verzoek gedaan om deze kosten structureel op te nemen in de begroting van de Bolder. Wij zijn van mening dat het de verantwoordelijkheid van de Bolder is om de kosten voor klein onderhoud in hun begroting op te nemen. Dit is ook de contractuele afspraak conform de huurovereenkomst. Deze kosten zijn voor het eerst in de begroting van 2024, na herhaaldelijk verzoek, opgenomen.

Verduurzaming

De zonnepanelen waren in de verbouwingsplannen opgenomen. Deze plannen werden gewijzigd om binnen het begrote budget te blijven. Het plaatsen van zonnepanelen is daardoor uitgesteld. In 2022 is het gebouw -samen met andere gemeentelijke gebouwen- geïnspecteerd in samenwerking met de provincie. Die inspectie is gedaan om verschillende scenario’s en kostenprognoses van mogelijke verduurzamingsmaatregelen in kaart te brengen en om te voldoen aan de wettelijke eisen.

Deze scenario’s en bijgaande kostenprognoses worden per gebouw aan ons college en uw raad gepresenteerd. Vervolgens wordt een besluit genomen voor welk scenario wordt gekozen. Uiteraard wordt de Bolder over deze ontwikkelingen en eventuele gevolgen geïnformeerd.

Gesprekken

Zoals eerder vermeld zijn meerdere gesprekken gevoerd tussen de Bolder en vertegenwoordigers van de gemeente. Zowel op ambtelijk als bestuurlijk niveau zijn verschillende afspraken gemaakt om de (financiële) situatie van de Bolder te verbeteren. Met elkaar is het volgende afgesproken;

• A. Verhogen gemeentelijke bijdrage
  Wij hebben in september 2022 de toezegging gedaan om op zoek te gaan naar (gedeeltelijke) compensatie van de hogere kosten van de Bolder. Het voorstel is om: € 5.500,- bij te dragen aan de energiekosten en € 5.500,- voor kosten in relatie tot de accountantsverklaring voor 2023. Dit betekent een tegemoetkoming van € 11.000,- voor het jaar 2023. Hiermee wordt een gedeelte van deze kosten opgevangen door de gemeente.
• B. Het aanbod van zalen openstellen voor een bredere doelgroep en daarnaast de huidige activiteiten uitbreiden.
  Na onderzoek van de Bolder kan worden geconcludeerd dat met het verbreden van de openstelling van zalen structureel € 15.000,- meer inkomsten gegenereerd kan worden. De Bolder heeft zelf aangegeven deze extra huurinkomsten te genereren. Er is afgesproken dat de Bolder een plan van aanpak zal maken voor extra inkomsten. Tot op heden heeft de Bolder nog niets opgeleverd.
• C. Huurverhoging onderhuurders.
  De Bolder heeft de mogelijkheid om de verhoging van de servicekosten in rekening te brengen bij de onderhuurders. Op dit moment is het niet duidelijk of deze verhoging is doorgevoerd.
• D. Het ontwikkelen van aanvullende sociaal-maatschappelijke activiteiten die ten laste komen van andere budgetten.
  De Bolder kan verzoeken die aansluiten bij de ontwikkelingen in de samenleving indienen bij de gemeente. Ondanks suggesties vanuit de gemeente is er op dit onderdeel nog niks ontvangen.
• E. Per 1 maart 2023 zijn de loonkosten voor het onderdeel jongerenwerk overgenomen door de gemeente en in mindering gebracht op de subsidie, zie verlening 2023.

Daarnaast zijn we in gesprek over de verduurzaming van het gebouw. Uit de scenario’s moet blijken of zonnepanelen de beste wijze is om de energiekosten te verlagen.

Verder zijn wij in augustus 2023 met de Bolder in gesprek geweest over de kosten van het klein onderhoud. We hebben voorgesteld de onderhoudskosten als stelpost uit de subsidie op te nemen. Deze
uitkomst moet nog verder uitgewerkt worden. Om deze stelpost in te richten moeten de onderhoudskosten samen in kaart gebracht worden om vervolgens een realistische schatting te kunnen maken van de begroting van deze stelpost. Deze kosten worden dan uit de subsidie gefinancierd maar staan op de begroting van de gemeente.

Conclusie

De financiële situatie van de Bolder is ons bekend. Samen met de Bolder zijn in 2022 en 2023 gesprekken gevoerd over de subsidie, onderhoudskosten, verduurzaming en het (financiële) tekort. Een factor die het moeizamer maakt is dat er weinig transparantie is in de begroting van de Bolder. De komende periode willen wij samen met de Bolder meer transparantie in de begroting verkrijgen, met name in het onderscheid tussen de eigen activiteiten en de verhuurdersactiviteiten.

Parallel hieraan loopt de herijking van de dorpshuizen. Door de herijking van de dorpshuizen moet het onderscheid tussen het sociaal-cultureel werk en de verhuur van het gebouw meer handen en voeten krijgen. De gemeente wil benadrukken dat het gebouw de Bolder, als verzamelplaats van maatschappelijke instellingen, niet failliet kan, het sociaal cultureel werk daarentegen wel. Het is aan het sociaal cultureel werk om ervoor te zorgen dat inkomsten en uitgaven in evenwicht zijn.

Tot slot benadrukken we dat de ambtelijke en bestuurlijke gesprekken constructief waren. Voor 2023 zijn er mogelijkheden tot het verhogen van de inkomsten en het verlagen van de kosten op de begroting van de Bolder. Hierin heeft de Bolder zelf ook een actieve rol.