Op de vooravond van een zonovergoten zaterdag loop ik via het centrum naar de Kaasmarkt. De zon gaat onder en er ontstaat een prachtige rode gloed aan de lucht. Terwijl ik alle doorkijkjes over de ‘grachten’ in mij opneem wandel ik tevreden naar het Jan van Nieuwenhuyzenplein 9, het Nutspand van Edam. Dat is de plek waar Maisa mij vriendelijk tegemoet treedt met een uitgestoken hand. Tekst: Karen Schilder-van der Meer. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl.

Maisa steekt direct van wal, waarom deze plek voor haar bijzonder is. In dit pand heeft zij namelijk een tijd haar “Muziekkamer” gehouden. “Het NUT is in 1784 opgericht door de Doopsgezinde predikant Jan Nieuwenhuyzen. ‘De Maatschappij tot Nut van ’t Algemeen’, met als ondertitel: ‘de bevordering van het maatschappelijk welzijn door verspreiding van kennis onder brede lagen van de bevolking’. Tijdens de oprichtingsvergadering in de Vermaning, werd deze doelstelling aanvaard en werden bijvoorbeeld scholen en bibliotheken opgericht”. Vandaag de dag is het Nut nog steeds een actieve vereniging op meerdere plekken in Nederland. Zo ook in Edam, waar met een uitgebreid netwerk van deskundigen nog altijd culturele lezingen, cursussen en excursies worden georganiseerd.

‘Muziekkamer’

Het toeval wil dat Maisa’s overgrootvader ook algemeen secretaris was en zodoende betrokken bij de aankoop van het Nutshuis, 100 jaar na de oprichting. “Toen ik in dit pand de Muziekkamer begon zat ik op de stoelen waar mijn overgrootvader ook nog op had gezeten”. Het was een bijzondere plek voor haar waar ze met toewijding haar concerten organiseerde en een bijzondere collectie deelde van Europese instrumenten waarvan vele stukken dateerden uit de Middeleeuwen.

‘Finland’

Terwijl we over de Matthijs Tinxgracht richting de Grote Kerk wandelen en daar de Noordervesting betreden, vertelt Maisa over de bijzondere ontmoeting tussen haar ouders ten tijde van de Fins-Russische winteroorlog (1939-1940) “Mijn vader was chirurg en ging met het Rode Kruis naar het oorlogsgebied. Mijn moeder was een Finse en was daar verpleegster. Ik ben nog in Finland verwekt, maar uiteindelijk in Hilversum geboren.

‘Lingerzijde’

Op de vraag hoe ze in Edam terecht is gekomen, vertelt ze dat haar man als politicus vaak het land doorkruiste voor bijeenkomsten. “Ik ging dan soms mee, maar ik begaf me liever in het betreffende plaatsje dan bij bijvoorbeeld in een vergadering. Zo liep ik op een dag ook door Edam te slenteren waarvan ik direct zei: ‘Hier wil ik wonen!’ Het was niet eenvoudig om Edam binnen te komen als bewoner”, vertelt Maisa. “Die regels waren dusdanig streng dat de dame die uiteindelijk haar huis op de Lingerzijde aan ons als buitenstaanders verkocht, daarvoor een officiële waarschuwing heeft gekregen”.

‘Pianowandeling’

Dat Maisa haar liefde voor Edam voedt met kunst, cultuur en muziek is te merken aan haar bijdragen als grondlegger van diverse ondernemingen. Zo is onder andere de Pianowandeling háár ‘kindje’. “Toen mijn zoon op reis wilde om Spaans te leren vond ik dat heel erg spannend. Ter afleiding ben ik met een andere blik door Edam gaan wandelen. Eigenlijk zo rond dit tijdstip van de dag, waarbij het schemert, maar de gordijnen nog open zijn en je bij de mensen naar binnen kunt kijken, raakte ik geïnspireerd voor het concept ‘pianowandeling’. Het idee werd uitgerold, waarbij Joop van Overbeek dit financieel sponsorde. Van zijn bijdrage kocht ik onder andere, als dank, rozen voor de pianisten die uiteindelijk meededen aan de huiskamerconcerten”. Vandaar de roos in het logo van de Pianowandeling.

‘Winkelstraat’

Terwijl we op de Baandervesting even rusten op het bankje bij de Kettingbrug, noemt Maisa nog tal van activiteiten op waar ze gepassioneerd aan heeft bijgedragen. Ze overhandigt mij het boek dat ze in 2018 samen met Frans Kuiper schreef over dé winkelstraat van Edam; de Kleine Kerkstraat en de Lingerzijde. Een grondig naslagwerk dankzij oude notities, foto’s en tekeningen van Edammers van weleer. Ze vertelt honderduit en ik luister aandachtig. Verguld met dit prachtige boek lopen we verder. Het wordt nu donker en koud. Ik opper het idee om de Vesting in te korten met een sluiproute vanaf de Zuidervesting over de Kwakelbrug naar de Lingerzijde. Maar ze staat ze erop dat we de cirkel rond maken en weer eindigen bij het Nut, ondanks haar respectabele leeftijd.

‘Reis’

In maart keert Maisa terug naar Finland. “Mijn dochter heeft daar met haar man een leven opgebouwd. Samen hebben we met elkaar een vakantiehuis neergezet op hun grond, voor als mijn man en ik hen bezochten. Mijn man is twee jaar geleden overleden. Op verzoek van mijn dochter en schoonzoon neem ik nu mijn intrek in dat huisje, in het land van mijn moeder. En wordt Edam mijn nieuwe favoriete vakantieadres. Ik heb overigens al tal van uitnodigingen ontvangen om in Finland soortgelijke activiteiten te ontplooien, als die ik in Edam heb ondernomen”.

Maisa heeft nog energie genoeg voor deze nieuwe reis en is trots op alles wat ze hier nalaat. Met Edam in haar hart gesloten is ze content met het idee dat ze op de grond waar ze verwekt is, ooit zal beginnen aan haar allerlaatste reis.