De zorg dat het Volendamse dialect langzaam aan verdwijnt, is voelbaar tijdens de bijeenkomst in het evenementencentrum in Volendam gisteravond. Met de vraag of je nog Volendams leert aan je kinderen willen Volendammers aandacht voor hun taal en er wordt gewerkt aan een Volendams alfabet.
‘Bedakke’, ‘duchtum’ en ‘vrom’. Het zijn zomaar wat woorden die je waarschijnlijk alleen in Volendam zult horen. Maar steeds minder. “Als er vriendinnen over de vloer komen dan lijkt het wel alsof we in het buitenland zijn”, zegt een bezoeker van de avond in de microfoon. Hij heeft het over de kinderen die Nederlands met elkaar spreken. Volgens veel bezoekers was dat vroeger wel anders. “Dan zorgde je maar dat je snel Volendams sprak.”
“Ik ben trots op mijn Volendamse afkomst en een liefhebber van de taal en de cultuur”
Jan Dulles- zanger en taalliefhebber
Sijmen Tol is bezig met het opzetten van een Volendams alfabet. “Eigenlijk is het gewoon hetzelfde als het Nederlandse”, legt hij uit. “Het verschil zit hem in het aantal klinkers. In het Nederlands zijn er dertien klinkers en je hebt maar vijf letters om die allemaal te schrijven”, vertelt de Volendamse dichter in keurig Nederlands. “Het Volendams heeft 22 klinkers en dat is het grootste verschil. Zo is er een lange en kort a. Maar ook een lange en korte aa.”
Dulles praat zelf Volendams tegen zijn kinderen, maar hoort ook dat veel van zijn generatie genoten dat niet doen. Hij denkt dat ze dat vanuit de gedachte doen dat ze er later last mee krijgen als ze naar de Hogeschool gaan of naar kantoor buiten Volendam. “En nu twintig jaar later merk je dat het Volendams langzaam aan het verdwijnen of aan het veranderen is op een manier die niet klopt.”
Hier meer en de video op de site van NH Nieuws.
Een mogelijke oorzaak van het verdwijnen van het Oer Volendams is dat jezelf maar zal doodschamen voor je Moedertaal, omdat het plat zou klinken…
Dat is een aangepraat minderwaardigheidsgevoel. Een zelfbeeldvorming dat je op de Universiteit of op kantoor belachelijk zou worden gevonden doordat je een accentje zou hebben, hoe verzìn je het…
Terwijl bekakt Wassenaar Zuids, Aerdenhouts, Bloemendaals e.d. nog platter is dan een dubbeltje. We kennen het wel: “Zag kaerel…”.
Je komt in het leven nog steeds het verst als je de taal van het Hart spreekt, maakt niet uit in welke lands-, stads-, dorps- of streektaal, met welke tongval, in welk jargon, met welke lichaamstaal, gebarentaal, ogentaal, visserslatijn, bargoens, kies maar. Alles is interessant, alles is leuk en alles is goed.
En ja, dat zal ook Echt Wel 😂
Een interessante avond. Goed georganiseerd, veel verschillende sprekers, die een ander aspect van ons Volendammer dialect toelichtten.
De reden dat sommige plaatsgenoten hun kinderen opvoeden met de Nederlandse taal is dat ze vrezen dat hun kinderen zo een taalachterstand oplopen. Een hoofddocenten van de UvA, die hier onderzoek naar heeft gedaan, wist te vertellen dat dit juist niet het geval is. Uit onderzoek blijkt dat meertalige kinderen in groep 4 iets beter scoren bij een taaltoets. In groep 8 is dit verschil verdwenen en scoren beide groepen gelijk. Zulke informatie zou breder verspreid moeten worden.
Taal, en het verwerven ervan, is een boeiend verschijnsel. Dat zie ik nu aan mijn kleinkind. Hoeveel woorden ze al kent en waar ze die oppikt? Ze woont in Utrecht; de bap leert haar Volendammer woorden. Als ze “nee” zegt kijk ik niet begrijpend. Dan zegt ze het op z’n Volendams. Ze heeft ook gevoel voor humor.
Ik heb het idee dat het ook met status te maken heeft. Als je je kinderen Nederlandstalig opvoedt komt dat intelligenter over.
Martin,
Je hebt het idee dat ouders die hun kinderen Nederlandstalig opvoeden intelligent willen overkomen. Waar baseer je dat op?
Je krijgt maar één keer de kans om je kind groot te brengen. Ik snap wel dat ouders denken dat hun kind anders een taalachterstand oploopt. Ik zelf had het gevoel dat dat niet zo was. Taalverwerving is zo’n creatief proces. Maar op gevoel kun je niet vertrouwen. Op deze avond hoorde ik pas dat uit onderzoek blijkt dat meertaligheid zelfs een tijdelijk voordeel oplevert.
Ik baseer het op mijn eigen onderbuikgevoel. Ik zit vaak in de goeie richting daarmee, maar het heeft geen wetenachappelijke waarde.
Ah. De onderbuik.
John Kluessien schreef:
“ Ik snap wel dat ouders denken dat hun kind anders een taalachterstand oploopt. Ik zelf had het gevoel dat dat niet zo was.”
Was dat een onderbuikgevoel?
Meer een gevoel Observant. Ik zit niet zo emotioneel in het onderwerp taalontwikkeling.
Naar gevoelens over mensen kun je beter met enige reserve luisteren. Vooroordelen spelen dan bijvoorbeeld ook een rol. En met vooroordelen zit je er vaak naast.
Soms klopt een onderbuikgevoel. Soms niet.
Onderbuikgevoel is intuïtie.
Niets meer en niets minder.
Maar, als je dat per se wilt kun je daar een negatieve lading aan geven.
De onderbuik is de zetel van de Ziel.
Buikspreken is het eerste wat je als mens leert. Goed naar je buik luisteren dus.
En je psoas trainen.
Ja. Dat zal wel ja.
Beslist en zeker weten.
Volendammer is PLAT VOLLEDAMS opgevoed en spreekt ook zo tegen iedereen om hem heen, in Volendam. Beheerst het ABN als geen ander en kan zich in meerdere landen qua taal, heel goed redden. Blij dat ik een Volendammer ben! Al maakt het volgens mij niet veel uit of je in Amsterdam of Utrecht bent geboren om goed Nederlands te spreken. Des te leuker is het om te horen van niet Volendammers, dat ze geen accent hebben gehoord. Verbastering van de taal is wel een dingetje. Mijn ouders spreken anders Volendams dan mijzelf. Mijn kinderen hebben ook weer aan verschillende woorden, een andere klank gegeven. Alle 3 prima verstaanbaar als Volendammer. Erger is als Volendammers het Volendams willen mengen met het Nederlands. Dat gaat vaker mis dan goed. Maar dat komt gewoon door een slechte beheersing van het Nederlands. Chauvinistisch ben ik dus echt wel. Trots op mijn volk en hun taal!
Op de avond was een geluidsfragment te horen. Uit 1940 ongeveer. De kwaliteit was goed, maar de man was moeilijk te verstaan. Iedereen zat met gespitste oren te luisteren. Zoals iedere taal is ook het Volendams aan verandering onderhevig. Door allerlei invloeden des tijds verandert taal.
Jammer genoeg kon ik niet aanwezig zijn. Zo heb ik een keer een fragment gehoord van zingende Volendammers. Ook heel oud, maar zeer herkenbaar. Is en blijft een prachtige taal!
Waarom is Volendams plat? Amsterdams, Utrechts, Haags, Gronings, Brabants, Limburgs en alle andere dialecten zijn toch ook niet plat?
Wat is nou eigenlijk plat?
Kan iemand uitleggen wat er precies met ‘plat’ wordt bedoeld?
Tja,
is aan jou niet uit te leggen.
Dat is voor jou niet te begrijpen wat dat betekent. Dat begrijpen alleen echte Volendammers. Hoe graag jij er ook een wil zijn, jij zal dat nooit begrijpen!
Beste Platte Volendammer en onnozele Koen,
Snaar wil jullie even heel goed duidelijk maken dat Snaar vanzelfsprekend geen Volendammer is, nooit zal worden en absoluut niet wil zijn. Veel te beperkt.
Snaar is evenmin een Jas, noch bodywarmer. Snaar is Snaar en als jullie dàt niet kunnen begrijpen, dan maar niet.
So what.
Ja, dat dacht ik ook.
Niemand op deze site wil jou begrijpen. Kunnen we ook niet. Om jou te begrijpen moet je een paar maanden naar het PB – centrum. Maar ik denk toch al wel een beetje te weten, wat voor conclusie daar uit gaat komen.
@Volendammer: Zoals gezegd: Volendammer zijn is geestelijke beperkt.
Wie is trouwens Niemand? Er schrijft op deze Toren van Babbel geen een die zo heet🤔
Misschien Niemand eens uitnodigen mee te doen😂