‘Een ‘vestinkie om’ met Edammers, omdat die allemaal wel een verhaal hebben wat alleen wij binnen de vestingmuren zo goed kunnen begrijpen. We spreken af op een favoriete plek naar keuze in onze stad, waarna we richting de vesting lopen. Daar begint het ‘vestinkie om’, waarin ik mijn medewandelaars beter leer kennen door hun vertellingen. Door: Karen Schilder-van der Meer

Vanuit de vrijdagmiddagspits rij ik haastig richting de Keetzijde om op tijd bij mijn afspraak te kunnen zijn. Op de plek waar ik met Hieke heb afgesproken is het sereen. De namiddagzon maakt het een warm welkom thuis. Net voor de Kettingbrug met het uitzicht op de Baandervesting ontmoeten wij elkaar. Hieke zegt, terwijl ze richting de Voorhaven wijst: “Ik woon zelf daar en als ik dan vanaf de bovenverdieping zo over de vestingbomen uit kijk richting de zeesluizen voel ik een soort van aangename ruimte en verbinding met het IJsselmeer”. Vandaar deze plek!

Zon op je gezicht

Op de vraag in welke richting ze het ‘vestinkie om’ wil lopen, gaan we met de zon op onze gezichten richting de Baandervesting. Hieke woont sinds september in Edam, samen met haar man. Dat maakt haar officieel de kortst inwonende Edammer waarmee ik een ‘vestinkie om’ heb gelopen. Aanvankelijk woonden ze in Overveen en overwogen ze, na het uitvliegen van hun drie kinderen, een overtocht naar Friesland. “Ik kom zelf niet uit Friesland, maar mijn wortels liggen er wel en we vinden het een prachtige omgeving. Toch wilden we liever dat onze kinderen, van wie het leven zich in de randstad afspeelde, makkelijk konden binnenvallen, dus zochten we een passende woning bij hen in de buurt”. Hun oog viel op een huis in De Rijp, waarvan de koop al bijna beklonken was. Ondanks de tip van vrienden uit Edam, die een in de verkoop staand pand op de Voorhaven onder hun aandacht hadden gebracht. Na een laatste bezichtiging en een definitief besluit om zich in De Rijp te vestigen reden ze via Edam naar huis. En toen ze hier toch waren besloten ze even via het steegje naar binnen te gluren in dat leegstaande pand aan de Voorhaven. “Het steegje bood vrij inzicht naar binnen en we werden beiden op slag verliefd. Er was geen twijfel mogelijk. Dit was ons huis!”

Metrobank

“De voorgevel van het huis lijkt nog op het nog origineel uit 1555, maar het interieur is modern. Een mooi contrast tussen oud en nieuw en helemaal in onze stijl. We konden er, op een paar kleine ingrepen na, zo in”. Het huis is te herkennen aan een stenen bankje op de stoep. Een zogenaamde ‘metrobank’. Een kopie van de banken in de metrostations van New York, waar begin jaren zeventig ontwerper Robert Lezzi, duurzame houten wachtbanken met zes zitplaatsen introduceerde. Deze zijn sindsdien niet meer uit het beeld van de ondergrondse weg te denken. “Het was één bepaalde foto genomen door mijn man die met onze zoon een reis naar New York maakte, die mij mateloos intrigeerde. Het betrof een stilleven in een metrostation waarbij de banken zowel op de voor- als op de achtergrond qua vorm, eenvoud en stijl zo op mijn netvlies gebrand werden dat het me niet meer losliet. Daar wilde ik iets mee doen!”

Open blik

Terugblikkend op haar carrière en de totstandkoming ervan valt het me op dat tijdens haar vertellingen Hieke vooral dankzij haar nieuwsgierigheid en haar open blik de paden is ingeslagen die haar inspireerden en motiveerden. Dit, samen met een gezonde dosis zelfkennis en jarenlang toegewijd studeren, resulteerde onder meer in een afgeronde studie sociologie. Met ergens in het achterhoofd een sluimerende liefde voor ‘industrieel ontwerpen’, was het later toch de bevalling van een vriendin die haar bracht bij de verloskundigenopleiding waarna ze dat vak ruim dertig jaar heeft uitgeoefend in eigen praktijken in Gouda en Haarlem. “Toen ik bijna zestig was, ging ik vervroegd met pensioen, niet wetende dat die ene foto van een New Yorks metrostation een nieuw eigen bedrijf in een stroomversnelling zou brengen!”

Warm bad

Als we terugkomen bij de Kettingbrug blijven we dit keer aan de andere kant van de brug napraten in de zon, met uitzicht richting het IJsselmeer. Hieke vertelt hoe ze haar handen vol heeft aan het tweede leven dat ze door de metrobanken ingeblazen kreeg. In samenwerking met vakmensen die haar creatieve brein stimuleren, gaat ze nu al ruim twaalf jaar op in haar bezigheden met betrekking tot (industrieel) ontwerpen. De metrobanken verdwijnen weliswaar langzaam, maar Hieke maakt zich sterk om de banken, met toestemming van de oorspronkelijke ontwerper, op alle mogelijke manieren te introduceren in Europa als punten van rust, schoonheid en duurzaamheid. Trots laat ze de beelden op Instagram zien van de laatste expo in Milaan en deelt ze een foto van haar eigen bank op de stoep aan de Voorhaven. Want dat is bij uitstek de plek waar ze die rust kan vinden en waar haar creativiteit kan stromen. “Edam voelt voor ons als een warm bad’.