Streektalen zijn tegenwoordig ‘hot’. Waar het Nederlands en het Fries de twee Rijkstalen zijn komt er steeds meer beweging in het promoten en onderhouden, of het ‘borgen’, van de dialecten en de streektalen. Nederland is als relatief klein landje zeer rijk aan streekdialecten. Soms zelfs per dorp een verschillend dialect. Foto: Jan Tuijp sr
Twee dorpen die elkaar hier elkaar in vonden, zijn Volendam en Gerkesklooster-Stroobos. Dat laatste tweelingdorp ligt op de grens van Friesland en Groningen. Tot een grenswijziging in 1992 was een gedeelte van Stroobos nog provincie Groningen en gemeente Westerkwartier, terwijl de rest van het dorp Friesland en gemeente Achtkarspelen was. Dat de hele gemeente daarna Fries werd had echter geen invloed op de taal die enkel in dat dorp wordt gesproken: het Kloasters. Hier ligt de overeenkomst met het Vòlledams. Ook dat reikt tot aan de dorpsgrenzen.
Streektalen
Vanuit dit dorp kwam naar Volendam Wietske Poelman in haar functie als Meertaligheidscoördinator van de gemeenten Noardeast-Fryslân, Achtkarspelen, Dantumadiel en Tytsjerksteradiel. Ze heeft Frysk op haar programma maar zet zich ook enorm in voor de streektalen. Waaronder haar ‘eigen’ taal, ’t Kloasters. Een overleg met de werkgroep ‘Grôsk òp ûis Vòlledams’ kon daarom niet meer uitblijven.
Spaander
In Hotel Spaander op de dijk was er een enthousiast en vruchtbaar overleg tussen Sijmen Tol, Tiny Hoogland, Jack Pannekeet en Wietske Poelman. Aanleiding was in eerste instantie de spellingsgids die voor het Volendams is ontwikkeld. In Noordoost-Friesland is dit voor vele dorpen nog een grote wens. In het kader van dat men het kokend water niet twee keer hoeft uit te vinden, overlegden de vertegenwoordigers van de twee ogenschijnlijk zeer verschillende dialecten met elkaar. Ogenschijnlijk, want bijvoorbeeld “grôsk” is in het Fries “grutsk”.
Voortvarende relatie
De vier kwamen tot de conclusie dat er tijd tekort was en hebben besloten tot blijvend contact; onze samenwerking is geboren. Over en weer werden tips en trucs uitgewisseld om de ‘moerstaal’ te promoten en men volgt elkaar! Natuurlijk kon een professionele groepsfoto niet uitblijven en werd Jan ‘Pet’ Tuijp ingevlogen met zijn camera. Hierbij de bezegeling en vastlegging van een hopelijke voortvarende relatie tussen de dorpsdialecten!
Informatie: volledams.nl en fryslan.frl/nieuwe-taalnota-fansels-frysk