Dit Rijks-monumentale huis werd gebouwd in 1589 en is een van de eerste stenen huizen in Edam na de grote brand van 1587, die 20 huizen aan de Lingerzijde in de as legde. Wat het bijzonder maakt is dat de gevel van nummer 63 nog een van de weinige Edammer gevels is met het voor die tijd kenmerkende siermetselwerk met gebogen contouren. Foto: Marianne Klok.
Door de eeuwen heen opgeknapt
Kees Hendriks en Jeannet Buurman vielen voor de sfeer van het huis en de indeling met een voor-, midden- en achterkamer. “Alles loopt scheef en heeft karakter. Het huis is ruim 400 jaar oud, je kunt het je bijna niet voorstellen hoeveel het huis heeft meegemaakt. Er zijn verschillende onderdelen die variëren uit de 17e, 19e of 20e eeuw, alles is al een keer onderhanden genomen.”
“Het huis stond heel wankel op zijn pootjes maar begint nu te aarden. Ik ben sinds februari drie dagen in de week hier bezig. Ik ben een klusser en geen vakman, hoewel ik wel mijn hele leven heb geklust. Het verbouwen gaat wel aardig hard, samen met een aannemer en restauratiearchitect Wolbert Vroom. Zelf blijf ik liever op de achtergrond, dus mag Wolbert het woord voeren en op de foto bij dit artikel.”
Gered van de sloop
“Het huis was in de jaren ’50 in ernstige staat van verwaarlozing en dreigde gesloopt te worden. De vorige eigenaar mevrouw Porte heeft het huis omarmd en liet het in 1972 grondig verbouwen door de Amsterdamse restauratiearchitect IJsbrand Kok. Ze hebben geprobeerd het historiserend vorm te geven en dat hebben ze verdienstelijk gedaan.”
Details blijven behouden
“We hebben een verkennend bouwhistorisch onderzoek laten verrichten, dat is de basis voor het ontwerp wat we hier gaan doen. De voorkant van het huis is eerst gebouwd, achter is later aangebouwd. De twee haarden in de midden- en achterkamer zijn ooit opnieuw opgemetseld. Het tegeltableau in de middenkamer is aangebracht rond 1780, zoals je ook in andere panden in Edam tegenkomt. Het tableau in de achterkamer bestaat uit oude tegels die tijdens de restauratie van IJsbrand Kok zijn aangebracht. Na een dendrochronologisch onderzoek bleek dat de houten kasten eromheen niet bijzonder oud zijn maar we laten ze wel zo.”
Compartimentering
“De indeling is in hokjes, dat werd vroeger gedaan om het goed warm te houden. Die indeling blijft en is ook wel handig met de huidige gasprijs. De structuur van het huis werd in de loop der tijd aangepast vanwege de woonbehoeftes. De keuken werd vroeger ver van het woongedeelte gehouden, bij dit huis stond die tot aan de waterkant. Op een bepaald moment is de keuken naar binnen gehaald.”
“Het huis heeft twee trappen naar de 1e verdieping, waar drie ruimtes waren. De badkamer verplaatsen we van beneden naar boven. De constructie boven was niet je van het; de verdieping vloer boog door en moest verstevigd worden. IJsbrand Kok heeft de houten constructie van het dak mooi intact gehouden, alleen de spanten zitten los van het dak waardoor we een soort van zwevend dak hebben.”
Kleine schat gevonden
“Aan de buitenkant doen we niet veel, er worden twee ramen aangepast en het dak wordt vanaf buiten geïsoleerd. Al het enkel glas wordt vervangen voor dubbelglas of krijgt achter zet beglazing en de wanden worden van binnenuit geïsoleerd. Bij het verwijderen van oude plafondplaten vonden we een plankje waarop muntjes zaten gespijkerd met het bijschrift: ‘dit geld was in 1972 in omloop’. Kees heeft erbij gezet: ‘wij doen het nu met de pin’. Het plankje zit weer achter de nieuwe plafondplaten.”
Blote voeten marmer
“Beneden ligt een kindervoetjes vloer, dat is een techniek waarbij in dit geval de neefjes en nichten van mevrouw Porte door de natte verflaag liepen en zo de vloer bestempeld werd met kindervoetjes. Een van de kinderen, Jeroen Porte, kon zijn voetjes nog aanwijzen op de vloer.”