Landsmeer, Oostzaan en Wormerland hebben bestuurlijk zwaargewicht Bernt Schneiders gevraagd om als verkenner te spreken met Waterland en Edam-Volendam, over de vorming van één grote Waterlandse gemeente. Dat wordt nog niet makkelijk. ‘Ik kan me voorstellen dat ze tijd nodig hebben.’
In zijn lange loopbaan als dienaar van de publieke zaak was Bernt Schneiders burgemeester, waarnemend burgemeester, voorzitter, toezichthouder en adviseur, en aan dat rijtje kan nu ook postillon d’amour worden toegevoegd. Op verzoek van de gemeenten Landsmeer, Oostzaan en Wormerland gaat Schneiders onderzoeken of Waterland en Edam-Volendam wat voelen voor een ambtelijke of bestuurlijke fusie.
Dat is geen eenvoudige klus. Landsmeer, Oostzaan en Wormerland zijn bereid hun zelfstandigheid op te geven om op te gaan in een groter geheel, maar Waterland en Edam-Volendam niet. Het is aan verkenner Schneiders om in de komende maanden voorzichtig te polsen of dat standpunt in beton gegoten is, of dat er op een of andere manier toch te praten valt over een gezamenlijke toekomst.
De drie gemeenten zijn blij met de bereidheid van Schneiders om op te treden als polderdiplomaat. De oud-burgemeester van Heemskerk en Haarlem geldt als een bestuurlijk zwaargewicht en weet hoe de hazen lopen boven het IJ: van 1995 tot 2001 was hij burgemeester van Landsmeer. Dat hij in 2015 vrijwillig naar het turbulente Bloemendaal ging om daar waarnemend burgemeester te worden, onderstreept dat hij niet bang is uitgevallen.
‘We delen de cultuur en de historie van dit gebied. In onze ogen vormen we samen een logisch geheel’
Zijn nieuwe klus kan worden gezien als een ultieme poging om van vijf losse delen één grote Waterlandse gemeente te maken. “Waterland en Edam-Volendam zijn onze gedroomde partners,” zegt Axel Damme, die namens de raad van Landsmeer zitting heeft in een gezamenlijke werkgroep over de bestuurlijke toekomst. “We delen de cultuur en de historie van dit gebied. In onze ogen vormen we samen een logisch geheel.”
Massa is kassa
En een voldoende robuust geheel. Want ook voor bestuurlijke fusies geldt: massa is kassa. Samen hebben Landsmeer, Oostzaan en Wormerland een kleine 40.000 inwoners, en dat is volgens de gangbare norm te weinig om een stevige en toekomstbestendige ambtelijke en bestuurlijke organisatie op te zetten. Met Waterland (17.500 inwoners) en Edam-Volendam (37.000) erbij wordt dat een heel ander verhaal.
De schaalvergroting is nodig om de inwoners goed te kunnen blijven bedienen, legt Damme uit. “Met de vijf gemeenten samen kunnen we de concurrentie aan met onze grote buren Amsterdam, Zaanstad en Purmerend. Alle gemeenten zijn op zoek naar goede ambtenaren. Als kleine gemeente kunnen we kandidaten nu niet bieden wat ze even verderop kunnen krijgen. We redden het nu allemaal nog net, maar het gaat alleen maar moeilijker worden.”
Het is aan Schneiders om Waterland en Edam-Volendam aan boord te krijgen, of in elk geval aan de praat. Zij zullen hun zelfstandigheid niet opgeven voor een doosje Merci, maar de hoop bij de andere gemeenten is dat zij wel willen nadenken over de gevolgen van een hardnekkige weigering. Als het niet lukt in Waterland, zijn Landsmeer, Oostzaan en Wormerland gedwongen om te kijken naar Purmerend, Zaanstad en zelfs Amsterdam als fusiepartner.
Dat is voor alle drie de gemeenten plan B, maar de optie ligt wel degelijk op tafel. Damme: “Wat wij duidelijk proberen te maken, is dat als Waterland en Edam-Volendam vasthouden aan hun zelfstandigheid, de bestuurlijke kaart in dit gebied wel degelijk anders wordt. Dan kan er in de toekomst niet meer naar ons worden gekeken, maar zullen er zaken moeten worden gedaan met een van de grote buurgemeenten. In dat opzicht ligt hier ook een unieke kans.”
Al tien jaar op zoek naar een partner
Het aangaan van een ambtelijke of bestuurlijke fusie is een zaak van lange adem. Landsmeer zoekt al tien jaar naar een partner, maar Oostzaan en Wormerland hebben die draai pas in de afgelopen twee jaar gemaakt. “Ik kan me voorstellen dat Waterland en Edam-Volendam ook tijd nodig hebben,” zegt Bart Baaten die namens Oostzaan in de werkgroep zit. “Wij willen graag eind dit jaar duidelijkheid hebben over de richting, maar dat is geen harde eis.”
Met de verkenner is afgesproken dat hij in september verslag uitbrengt van zijn bevindingen. Dat ligt wel vast, want Schneiders begint in oktober aan een nieuwe klus als waarnemend burgemeester van Noordwijk. Schneiders zelf doet geen mededelingen over zijn werk in Waterland, anders dan dat het een precair proces is. Ook spreekt hij de hoop uit dat Waterland en Edam-Volendam openstaan voor een gesprek, want ook dat is nog niet zeker.
Los van mogelijke financiële en bestuurlijke argumenten om niet te fuseren met de WOL+ gemeenten geeft het kaartje ook duidelijk aan dat we dan ‘grote stad’ Purmerend omsingelen wat een opmaak zal zijn tot een opvolgende fusie waarbij het bestuurlijk centrum in Purmerend zal komen, als meest logische vervolgstap.
Nog afgezien van het het ontbreken van enig steekhoudend argument om te gaan fuseren wordt er nu in principe al gedreigd dat “nagedacht moet worden over de consequenties van een hardnekkige weigering” Ik ben van mening dat we zelfs het overleg niet in moeten gaan met Schneiders. Op voorhand weigeren. Bij de vorige fusie zijn alle geschetste voordelen niet uitgekomen. Dat is nu dan plotseling weer een argument om opnieuw te fuseren. Niet doen. Laat de kiezer zich maar uitspreken bij de gemeenteraadsverkiezingen van 2026. Laat de partijen zich maar uitspreken. Wat Max en Sean zullen doen (Groen-Links en het PvdA-atje) zal duidelijk zijn.
@JJM Schilder,
“Wat Max en Sean zullen doen (Groen-Links en het PvdA-atje) zal duidelijk zijn.”
Vertel, ik ben ook wel benieuwd wat ik ga doen namelijk.
@Rene Veerman,
Je kan je ook afvragen hoe “sterk” Edam-Volendam in de regio staat wanneer de WOL gemeenten zich aansluiten bij Purmerend of Zaanstad.
@Max,
het zal waarschijnlijk het beste van het slechte zijn.
Naast de WOL gemeenten zal ook Waterland wat moeten doen want die kunnen blijkbaar niet zelfstandig blijven.
Mijn voorkeur is om Waterland op te splitsen en voeg dan Monnickendam bij Edam-Volendam, Broek in Waterland past goed bij Amsterdam en de rest kan richting Purmerend of Zaanstad.
Daarmee wordt Edam-Volendam weer iets sterker en blijft het bestuurlijk overzichtelijk en niet te groot.
Hoe vaak willen deze partijen nou nog een blauwtje lopen bij onze gemeente? Het wordt beschamend. @Max kun jij 1 voordeel noemen van een grotere gemeente behalve dan het voordeel voor lokaal links dat de linkervleugel zal groeien na een fusie?
@lotje,
Het is wel heel erg bekrompen denken van je als je er vanuit gaat dat ik voorstander zou zijn van een fusie omdat er dan meer “links” in het gemeentelijk bestuur komt.
Ik zit in de gemeenteraad om de belangen van Edam-Volendam namens de PvdA te behartigen en zal dus ook altijd na een goed debat stemmen naar wat het beste is voor onze gemeente en niet voor eigen belang.
@Rene Veerman,
Een eventuele splitsing van Waterland ligt ook in lijn met mijn gedachten. Ik zou dan kiezen tussen een splitsing van de “water” kernen Monnickendam, Marken, Katwoude en Uitdam en de “land” kernen Broek in Waterland, Ilpendam, Purmer, Watergang, Zuiderwoude en Overleek
@Max, helemaal met je eens en je weerlegt gelijktijdig het verwijt van Lotje door het linkse Broek elders onder te brengen.
Max, kan jij de vraag van Lotje beantwoorden?
R. Pikton,
Ik heb nog geen 5 seconden over een eventuele fusie nagedacht, dus nee dat kan ik niet.
Verder zou ik niet weten waarom ik op aanname (want er wordt zomaar van uitgegaan dat ik voordelen zie) van iemand zou moeten reageren.
Maar het staat je vrij een poging te wagen hoor.
De anti-fusiërs komen ook weer onder hun paddestoelen vandaan.
Al vóór dat er 1 letter op papier staat zijn ze bij voorbaat al TEGEN. 🙂
Dit zegt zoveel over hun simpele manier van denken.
One trick ponies!
@JHG noem eens voordelen van een fusie met Purmerend en/of Waterland. Probeer eens een realistisch voordeel te bedenken. En aub niet beginnen over kostenbesparing/schaalvergroting want we weten allemaal dat dit nooit zo is. Met je pony..