Jaarlijks wordt in Westbeemster herdacht dat tijdens WO II boven het grondgebied van Beemster diverse geallieerde vliegtuigen zijn neergehaald. Dit jaar stond de herdenking in het teken van de in 1943 met veel mysteries omgeven noodlanding van een Britse Halifax. Foto: Geert Heikens
In de nacht van 21 op 22 mei 1943 stijgt vanaf een geheim vliegveldje in Zuidoost Engeland een Halifax op met een geheime missie boven Nederland. Op twee plaatsen op de Veluwe moeten containers met belangrijk materiaal voor het verzet gedropt worden. Een missie gecoördineerd door de Britse Geheime Dienst. Er wordt bij volle maan laag gevlogen om het Duitse afweergeschut te ontwijken. Nog in dezelfde nacht maakt het vliegtuig met zeven bemanningsleden een noodlanding aan de Oosthuizerweg in de Beemster. Twee bemanningsleden komen daarbij om. De overige vijf weten aanvankelijk uit handen van de bezetters te blijven maar worden uiteindelijk toch gevangen genomen. Wat is er die nacht gebeurd?
Pieter Beemsterboer, lid van de werkgroep aircrashes Beemster: “We hebben het vermoeden dat het vliegtuig de juiste locaties op de Veluwe niet heeft kunnen vinden. Het vliegtuig is onverrichterzake teruggekeerd richting Engeland en daarbij op onverklaarbare wijze een fatale noodlanding moeten maken in het weiland”.
Er zijn geen aanwijzingen dat het vliegtuig geraakt is door Duits afweergeschut. Wellicht heeft het door te laag te vliegen boomtoppen of een obstakel geraakt. Het toestel is na de landing nog tientallen meters door het weiland geploegd. Wonder boven wonder bleven daarbij de twee boerderijen ongerept. Beemsterboer: “Het vliegtuig heeft een spanwijdte van 32 meter. De boerderijen staan op 40 meter van elkaar. Hij is er precies tussendoor gegleden”.
Op de achtergrond speelt de tragedie van het zogenaamde ‘Englandspiel’ mee. Een jaar eerder is een spionagevliegtuig neergehaald en de piloot daarvan besluit gedwongen om met de Duitse inlichtingendienst mee te werken. Hij blijft radiografisch in contact met de Britse geheime dienst. Zijn vooraf afgesproken code dat de berichten onder druk zijn opgesteld wordt op onverklaarbare wijze niet opgemerkt in Engeland. Daardoor zijn de Duitsers gedurende langere tijd goed op de hoogte van de geheime missies. Beemsterboer: “Er moet nog heel wat onderzoek verricht worden naar deze gebeurtenis. Vooralsnog hebben we meer vragen dan antwoorden”.
Deze avond werd bijgewoond door verschillende familieleden van het omgekomen bemanningslid Stanley Boothroyd. Zij waren voor deze bijzondere herdenking en lezing vanuit Engeland overgevlogen. Eerder op de dag hadden zij al een bezoek gebracht aan de militaire begraafplaats in Bergen en de plek des onheils in de Beemster.