Frans Kuiper was afgelopen 11 november 25 jaar vrijwillige stadsklokkenstelder. Op 11 november 2000 was zijn eerste versteek, en nu 25 jaar later stond op de dag dat we Sint Maarten vieren weer een versteek gepland. Voor het gemeentebestuur een mooi moment om hem in het zonnetje te zetten. Burgemeester Beukers was dinsdag aanwezig om Frans Kuiper te bedanken. Twee keer per jaar gaat de beiaardier (Frits) samen met de stadsklokkenstelder (Frans) de speeltrommel versteken. De beiaardier plaatst dan noten stiften voor de 4 nieuwe kwartier melodieën op de tijdsaanduiding. De stadsklokkenstelder draait aan de binnenkant van de trommel de moeren aan van de notenstiften. En voordat zij samen kunnen versteken verwijdert de stadsklokkenstelder de notenstiften en sorteert noten in 8 maten en dubbele noten. Daarnaast houdt de stadsklokkenstelder gedurende het jaar het uurwerk in de gaten en verricht kleine reparaties en afstellingen aan de tractuur van de mechanieken bij zowel het handspel als aan de speeltrommel.

Geschiedenis over de speeltrommel
In de 70 jaren is de speeltrommel van 1561 losgekoppeld en buiten gebruik gesteld, men is toen overgegaan naar een systeem vergelijkbaar met draaiorgel-banden om de automatische tijdsaanduiding te laten klinken op elk kwartier.

Doordat de beiaardier contacten had met de Vereniging Oud-Edam kon hij de Vereniging enthousiasmeren om een publieksactie te starten onder de plaatselijke bevolking om gelden in te zamelen voor de restauratie van de speeltrommel. De draaiorgel-banden bedienden de klokken via elektromagnetische hamers die min of meer op de klokken werden afgeschoten en een nogal felle en lelijke klank lieten horen. Een speeltrommel laat via mechanieken de speelhamers door oplichting via de notenstiften op de speeltrommel op een natuurlijk wijze vallen, wat een mooiere en ronde klank teweegbrengt. Tevens was de speeltrommel van de Speeltoren te Edam de oudste speeltrommel die nog in gebruik was, voordat de trommel stopgezet werd.

Het werd een succesvolle actie en de speeltrommel, mechanieken en vallende speelhamers konden weer in ere hersteld worden. Feestelijk werd de speeltrommel in gebruik genomen en werd de restauratie met mechanieken weer geschonken aan de gemeente Edam.

Dinerbon
Na restauratie van de speeltrommel is er een advertentie geplaatst voor een vrijwillige stadsklokkenstelder. Toen is Frans Kuiper in beeld gekomen. Hij verrichtte deze werkzaamheden om niet; al werd na 10 jaar besloten dat hij bij elke versteek een dinerbon zou ontvangen.

Nieuwe melodieën
Op 11 november hebben stadsbeiaardier Frits Reynaert en stadsklokkenstelder Frans Kuiper de Speeltoren weer voorzien van vier nieuwe melodieën die we tot mei volgend jaar weer kunnen horen. Voor het hele uur heeft Frits gekozen voor een Iers volksliedje dat populair is gemaakt door de Ierse zanger Johnny McEvoy. Hij scoorde hiermee een grote hit in 1968. Het wordt door vele folkgroups gezongen o.a. door The Dubliners.

Op het kwart over horen we een kleinstukje van het langzame (Lento) gedeelte uit het beroemde orkestwerk Sheherazade, opus 35 van Rimski-Korsakov, een symfonische suite uit 1888. Ieder half uur brengt het carillon de 1e Sarabande van Jean Philippe Rameau (Dijon 1683 – Parijs 1764) tot leven. Elk 3e kwartier horen we de bekende klanken uit de Danse Macabre.