‘Hoort de wind waait door de bomen’, galmde door mijn hoofd tijdens een stormachtige herfstvakantie. Het ‘Sinterklaasgevoel’ zorgde er voor dat ik zin kreeg in een ‘vestinkie om’ met iemand die dat gevoel ieder jaar weer een nieuwe impuls geeft. Ik nodig Ilse uit, die als waardig representant van het Sinterklaascomité met mij de wandeling aan gaat. Maar het gaat vooral over de in Volendam geboren Edamse zelf. We spreken af op één van haar favoriete plekken in Edam: aan het begin van de Balkenhaven. “Dat is al 18 jaar mijn thuis”, zegt Ilse. Foto Cor Kes www.luxphotography.nl:Ilse van der plas is zowel spreekstalmeester van de kaasmarkten als bestuurslid van de Sint Nicolaas intocht in Edam.
We lopen naar de Baandervesting die parallel loopt aan de straat die haar zo dierbaar is. Ze vertelt: “Toen wij 18 jaar geleden het huis midden op de Burgemeester Versteeghsingel bezichtigden kon ik moeilijk door het verval heen kijken. Het was mijn vriend Stefan die dat wel kon”. Zodoende zijn ze daar toch komen wonen en hebben ze er een thuis van gemaakt. Hier zijn hun twee dochters Lynn en Lize opgegroeid. Het is nog niet eens zo gek lang geleden dat ze dit huis compleet hebben gerenoveerd en verduurzaamd. “En toen kwam de ‘boerderij’ aan het einde van de Balkenhaven in de verkoop”. Wat begon als een vluchtige droom, resulteerde in een concrete aankoop. “Ik zag dat Stefan ook heil zag in deze plek”. En zodoende wonen ze nu een paar huizen verder en wordt de voormalige boerderij eigenhandig gerenoveerd en verduurzaamd.
Volendam
Terwijl we de Kettingbrug passeren vraag ik Ilse naar haar afkomst. “Mijn ouders wonen nu vijftig jaar in Volendam. Beiden zijn het rasechte Amsterdammers. Mijn vader speelde professioneel voetbal voor de Volewijckers en kreeg vanuit die positie een drietal keuzes voor een woonlocatie. Daar was Volendam ook bij. En daar wonen ze nog steeds. Ondanks het feit dat ze altijd nog wel ‘vreemd’ blijven, voelen zij zich daar thuis”. Ilse en haar oudere zus Kim gingen in Volendam naar de lagere school. Aan haar middelbare schooltijd in Hoorn bewaart ze fijnere herinneringen. “Helaas heb ik me in Volendam nooit helemaal thuis gevoeld”.
Kaasmeisje
Het Volendammer kostuum paste haar wel goed. Als kaasmeisje had ze een bijbaantje op een kaasboerderij in Katwoude en daar droeg ze de traditionele klederdracht met plezier. Zo ging ze vaak op de foto met toeristen van over de hele wereld en sprak ze een ieder bij voorkeur in hun eigen taal aan. “Taal is echt altijd mijn ding geweest! En ik vertel mijn kinderen dat het hebben van een bijbaan super leuk kan zijn juist vanwege de tijd die ik daar heb gehad. Bovendien heeft het me veel gebracht waar ik vandaag de dag nog steeds profijt van heb”.
Gebarentolk
Ze is rap van tong, maar dat taal haar ook letterlijk in de vingers zit begint in die tijd zichtbaar te worden. Aan het einde van de middelbare school periode attendeerde een kennis haar op het vak van ‘gebarentolk’: ‘Dat is echt iets voor jou!’, werd Ilse medegedeeld. “Het was toen ook ‘liefde op het eerste gezicht’; ik bezocht de open dag in Utrecht, wist dat dit mijn ding was en ik schreef me in. Ik werk tot op de dag van vandaag nog steeds met veel plezier als gebarentolk”.
Sinterklaascomité
Als we langs de brug aan het einde van de Mathijs Tinxgracht wandelen en oversteken naar de Westervesting, sla ik een bruggetje naar de aanstaande Sinterklaasfestiviteiten. Ilse is al 25 jaar één van de Pieten. “Mijn zus was als kind al Piet en toen ze vertelde dat er meerdere Pieten nodig waren kwam ik er ook bij. Te midden van het feestgedruis zag ik na verloop van tijd ruimte voor verbetering en verandering. Daarna werd ik al snel uitgenodigd door het comité om mijn input te geven tijdens een vergadering. Ik werd bij die bijeenkomst aangesteld als comité lid en naderhand werd ik naast Piet ook voorzitter. Samen met Wendy Breed, Tom Lust en Gertjan Nordmann, tientallen vrijwilligers en dankzij de hulp en ondersteuning van trouwe sponsoren vormen we een hecht team. Ondanks en ook dankzij de ontwikkelingen van de laatste jaren. Niets weerhoudt ons er van om te blijven bijdragen aan de magie van een feest waarbij álle kinderen welkom zijn en dat hen die specifieke twinkeling in hun ogen geeft.
Kaasmarkten
“Ik kan geen ‘nee’ zeggen”, zegt Ilse als ze vertelt dat ze naast haar bezigheden en vrijwilligerswerk ook andere activiteiten verzorgt. Ze is sinds kort ook spreekstalmeester voor de Kaasmarkten in Edam. “Mijn oudste dochter is kaasmeisje op de markt en ik ben nu dan in een andere rol daarbij betrokken. Dit jaar heb ik de dankbare taak vervuld om voor het eerst de bezoekers in het Engels en in het Nederlands te verwelkomen. Vanaf volgend jaar is het streven daar nog meer talen aan toe te voegen”. En daarmee is niet alleen de vesting, maar ook de spreekwoordelijke cirkel rond. De geschiedenis herhaalt zich en tradities worden liefdevol voortgezet. ‘Vol verwachting klopt ons hart’, omdat de Sint en zijn Pieten gisteren Edam zijn binnengevaren.