Naast de noodzakelijke investeringen voor onderhoud, renovatie of vervanging van bestaande objecten is deze gemeenteraad behept met investeringshonger. Gestimuleerd door de (voornamelijk eenmalige) meevallers en de verwachte winst op het plan Gouwhaven is er de honger om investeringen met een grote maatschappelijke waarde, d.w.z. leuk voor de inwoners, op poten te zetten. Zeker met de komende verkiezingen in aantocht.
De aandacht voor het evenwicht tussen de jaarlijkse inkomsten en uitgaven en dus een gezonde financiële basis om als gemeente zelfstandig te blijven is ondanks waarschuwingen van de extern accountant verslapt. De daardoor ontstane problemen verschuiven nu naar de toekomst. Het idee is “het komt wel goed”.
Een bijkomend probleem is dat het ambtenarenapparaat onvoldoende is toegerust om investeringen te begroten, te begeleiden en binnen de begroting te realiseren. De gemiddelde overschrijding de afgelopen jaren is 25% per investeringsproject. Beleidsdocumenten en begrotingen tonen duidelijke kostenstijgingen bij (investerings)projecten zoals woningbouw, onderhoud van monumenten en verduurzaming. Dit heeft geleid tot aanmerkelijk hogere structurele lasten (afschrijving, rente) voor de gemeente.
Enkele voorbeelden:
- Brede school Broek in Waterland: Begroot 4 miljoen, werkelijk 5,6 miljoen, overschrijding 40%
- Herinrichting Gemeenteplein: Begroot € 200.000, werkelijk € 264.000, overschrijding 34%
- Verenigingsgebouw, begroot 1.300.000, werkelijk 1.800.000, overschrijding 35%
- Wat staat ons nog te wachten:
- Verdere ontwikkeling Gouwhaven
- Infrastructuur Gouwhaven en nieuwe jachthaven
- Diverse woningbouwprogramma’s
- Infrastructuur Marken
- Nieuwe sporthal
- Ver- of nieuwbouw Bernard Nieuwentijt College
- Wegenonderhoud van door Hollands Noorderkwartier overgedragen wegen. Als een van de weinigen weigert gemeente Waterland het onderhoud van de wegen over te nemen van het NHNK. De kosten worden op deze manier verschoven naar de bewoners van Waterland. De bijdrage aan het wegenfonds zal verdriedubbelen. Dat is een onbehoorlijke manier van bezuinigen op de eigen begroting.
Conclusie
De komende jaren zullen naast de andere stijgingen (bijv. Groenonderhoud), de lasten uit investeringen een verhoging van de uitgaven betekenen. Daarnaast zal de bijdrage uit het gemeentefonds van het Rijk vanaf 2028 ook lager worden. Het kan niet anders of er zullen keuzes gemaakt moeten worden in de plannen of er moet op andere zaken fors bezuinigd worden om de uitgaven niet boven de inkomsten uit te laten stijgen.
Bronnen: overzicht investeringskredieten, begrotingen, jaarverslagen Gem. Waterland