Marisa Kes stapt eerder na veertien jaar (raadslid van 2002-2006 en wethouder van 2006-2016) uit de politiek per 1 januari 2016. Daarna werkt zij 5,5 jaar bij Deloitte Real Estate en nog een jaar als afdelingsmanager Grondzaken bij de gemeente Zaanstad. Daarnaast is zij vier jaar commissaris in de Raad van Commissarissen van de Vooruitgang.

Als BVNL, Volendam|80, CDA en ZB een coalitie vormen in juni 2022 vragen zij haar om weer wethouder te worden op de vastgelopen portefeuille Ruimtelijke Ordening. Ze zegt haar contract bij Zaanstad op en beëindigt haar functie als commissaris. BVNL draagt Marisa voor als onafhankelijk wethouder. Zo is zij op 16 juni 2022 weer begonnen en in een interview met BVNL kijkt ze nu terug op de afgelopen periode.

Vier jaar bouwen met open vizier
Marisa kijkt terug op vier bewogen maar mooie jaren als wethouder Ruimtelijke Ordening en merkt dat bij veel raadsleden, medewerkers en inwoners trots overheerst over wat er is bereikt. “We zetten samen veel in beweging, starten grote projecten op en maken duidelijke keuzes. Ik hoop vooral dat de lijnen die we uitzetten ook daadwerkelijk worden afgemaakt.”

Wanneer zij in de zomer van 2022 begint, ligt er voor de Lange Weeren nog geen concreet plan. De kiezer maakt wel duidelijk wat níet gewenst is: geen ‘betoncity’. “Dan moet je als college durven uitspreken wat je wél wilt. Regie nemen, richting geven en toekomstige bewoners vanaf het begin betrekken.”

De coalitie kiest daarom bewust voor actief grondbeleid. Niet afwachten wat ontwikkelaars aandragen, maar zelf sturen op kwaliteit en betaalbaarheid. “Dat betekent onderhandelen met grondeigenaren, zelf procedures voeren, intensief overleg met Provincie en HHNK en alles tot op het bot bestuderen. Als je dat niet doet, worden woningen onbetaalbaar en verlies je de kwaliteit die je voor ogen hebt.”

Geduld is een schone zaak
Die vasthoudendheid levert onder meer 6,3 miljoen euro rijks­subsidie op. “We hebben die subsidie wel drie keer aangevraagd, maar uiteindelijk toch gekregen. Mijn moeder zei altijd: ‘de aanhouder wint’ en daar hou ik mezelf aan vast.” Volgens Kes speelt BVNL hierin een duidelijke rol. “Betaalbaarheid, transparantie en betrokkenheid staan steeds voorop. Jullie nemen verantwoordelijkheid en steunen mij, ook als het tegenzit. Dat onderlinge vertrouwen is cruciaal om door te kunnen.”
De resultaten worden gaandeweg zichtbaar. Bij Waterrijk wordt het contract opengebroken zodat 32 sociale huurappartementen door Wooncompagnie gerealiseerd worden. Ook projecten als Maria Goretti en De Meermin vragen jaren van voorbereiding, sloopwerkzaamheden, verplaatsing van functies en complexe besluitvorming. “Gebiedsontwikkeling kost tijd, energie en doorzettingsvermogen. We beschikken over een klein maar zeer deskundig team binnen de gemeente en zonder die medewerkers ben je als wethouder nergens.”

Verantwoordelijkheid nemen
Het vorige college kiest destijds voor passief grondbeleid en verkoopt veel gronden en panden. “De Hoogstraat, de Botterschool, het Cultureel Centrum, het raadhuis in Oosthuizen en Camping Schardam laten zien wat er gebeurt wanneer je geen duidelijke voorwaarden stelt. Herontwikkelingen blijven liggen of lopen vast.”

Bij Camping Schardam wordt de grond – door het vorige college – verkocht zonder participatie of openheid van zaken. “Als het later ingewikkeld wordt, ontstaat er weerstand en komt de vraag wat je eraan gaat doen. Maar dan zijn de belangrijkste keuzes al gemaakt en heeft participatie achteraf weinig betekenis. Dan is het te laat en het leed al geschied.”

Transparantie als uitgangspunt
BVNL kiest juist voor openheid en betrekt inwoners actief bij de dossiers, ook wanneer het schuurt. “Dat levert reacties op, positief, kritisch en soms fel. Maar daar moet je volwassen mee omgaan. Dat is winst voor de democratie.”
Kes benadrukt dat inwoners betrokken moeten worden vóórdat besluiten onomkeerbaar zijn. “Dat vraagt lef, want kritiek krijg je hoe dan ook. Maar dossiers laten liggen om kritiek te vermijden is geen besturen.” Die werkwijze wordt toegepast bij onder meer de AMVO, Lange Weeren, Purmer en het mogelijke nieuwe gemeentehuis. “Je kunt het nooit iedereen naar de zin maken, maar participatie betekent niet dat je altijd gelijk krijgt. Het betekent dat je het gesprek voert en mensen serieus neemt.”

Bij De Meermin leidt die aanpak tot een vergunning zonder bezwaren. Ook bij Maria Goretti en Waterrijk verloopt de besluitvorming uiteindelijk soepel. Ze maakt daarbij een duidelijk onderscheid tussen besturen en oppositie voeren. “Vanaf de zijlijn roepen is eenvoudig. Besturen betekent echter rekening houden met uiteenlopende belangen, wetgeving, financiën en onderhandelingen. Je draagt verantwoordelijkheid voor het geheel.”
Trots zonder borstklopperij

“Alles wat goed gaat vinden mensen normaal, alles wat fout gaat verschijnt op sociale media. Soms schrik ik daarvan. Tegelijkertijd ben ik trots op wat deze coalitie bereikt.”

De samenwerking met BVNL en andere partijen noemt ze goed en constructief. “We doen het samen voor onze inwoners. Zij zijn tevreden over hun leefomgeving en voorzieningen, maar we kampen met een tekort aan woningen en hoge kosten, bijvoorbeeld voor afval. Daar werken we iedere dag hard aan.” Volgens Kes worden ook moeilijke keuzes niet uit de weg gegaan. “We kijken verder dan vandaag. Een nieuw gemeentehuis is uiteindelijk goedkoper dan vier verouderde locaties in stand houden. Lukt dat financieel niet direct, dan op een later moment, maar het moet er komen. Ruimtelijke Ordening draait om plannen, rekenen, tekenen en lange termijn denken. Stilstand betekent achteruitgang.”

‘Lust en mijn leven’
Over de toekomst blijft ze realistisch. “Continuïteit hangt af van de kiezer. Ik ben eventueel nog een periode beschikbaar voor de portefeuille RO als er een goede coalitie tot stand komt. Zo niet dan draag ik de dossiers met liefde over, want het gaat niet om mij. De kiezer heeft altijd gelijk.” Ze benadrukt hierbij dat de organisatie inmiddels stevig staat. “Onze medewerkers weten wat er moet gebeuren bij bijvoorbeeld de Lange Weeren. Dat was in 2022 anders, toen de politiek rollebollend over straat ging.”

Tot slot is de wens van Marisa helder. “Ik hoop dat onze kinderen een mooie leefomgeving krijgen en dat kiezers een bewuste keuze maken zonder zich te laten meeslepen door populistische verhalen. Dit werk is mijn lust en mijn leven, maar niemand is onmisbaar.”