Met een beetje fantasie kan dat, maar dan komt die ‘sneeuw’ wel uit een machine waarvan er maar één in Nederland bestaat. Nu wol niets meer waard is heeft biologische boer Frank Wennekers uit Hobrede een vondst bedacht die goed uitpakt! Foto Yvonne Jonkman: Frank Wennekers in Hobrede met zijn revolutionaire machine

In gesprek met Frank Wennekers, al 50 jaar schapenscheerder en is biologische boer in Hobrede: “Wol is sinds een jaar of vijf helemaal niets meer waard, vervangen door synthetische vezels. Boeren moeten nu bijbetalen om de wol kwijt te raken, transport en arbeid zijn te duur geworden, China en Engeland nemen geen wol meer af en corona gaf de nekslag. Bij mij op het bedrijf ligt de zolder ramvol met dit prachtige product, maar hoe kom ik er af? Wol ging in geluidsschermen, diende als isolatiemateriaal, werd in autostoelen gebruikt en werd in dekbedden verwerkt. Op internet is er genoeg te lezen over wolkorrels, maar die machines kunnen slechts een paar vachten per dag aan. Ik heb massa te verwerken.” De Nederlandse schapenhouders blijven jaarlijks met zo’n 1,5 miljoen kg scheerwol zitten (cijfer CBS 2023).

Wol wordt gras

Wennekers vervolgt: “Vorig jaar ben ik naar Sitteren aan de Duitse grens gereden om daar een ouderwetse maishakselaar te kopen, want ik bedacht dat het versnipperen van wol weleens de oplossing zou kunnen zijn. Een eerdere proef met een omgebouwde kooimaaier bracht niet het gewenste resultaat. Het principe gaat als volgt: wol gaat als meststof de grond in en verbetert daardoor de bodem. Groei valt of staat met een gezond bodemleven. Ik voed de maishakselaar met wol die vervolgens de snippers in de mestverspreider spuit. Hierin ligt dan al een laag ruige mest, daarop dus een laag wolsnippers en daarop komt een derde laag, opnieuw ruige mest. De wol gaat mee de bodem in en activeert het bodemleven. Wol houdt 30% meer vocht vast, brengt zuurstof en structuur in de grond, bevat kalium, fosfor en nitraat en stimuleert de groei van schimmels die het bodemleven verrijken. Deze stoffen zorgen ervoor dat een plant groeit. Ik boer biologisch en gebruik dus geen kunstmest. Een schaap eet gras, gras wordt wol en de wol gaat terug in de bodem door de werkwijze die ik nu proefgewijs toepas. Kringloop in optima forma en, heel belangrijk, tegen zo min mogelijk kosten!”

Unieke proef

“Ik ben in intensief contact met Wij-land dat mij steunt en adviseert. Deze organisatie focust op bodemverbetering vanuit de wetenschap dat een vruchtbare bodem de basis is voor een renderend bedrijf. Ook stikstofreductie is een van de doelstellingen. Zo is er een innovatieplan ontstaan waarbij gedurende drie jaar met proefvelden wordt gewerkt. Het is een unieke proef omdat het principe van wol als bodemverbeteraar door middel van wolsnippers in combinatie met ruige mest niet eerder is toegepast. Ik zie dat de wol op perceel 1 al aan het weggroeien is.”

Razend enthousiast

Het mengsel moet op de beide andere percelen vóór 15 september worden aangebracht omdat ruige mest na deze datum niet meer mag worden uitgereden. “Een deel van de massa wol die nu nog opgeslagen ligt op zolder zal dan terug te vinden zijn op het land waar het op het dier is gegroeid. In deze proef gebruik ik zes vachten per hectare, maar ik streef naar tien, zo’n veertig kg dus. Natuurlijk moet ik de proefvelden monitoren en verslag uitbrengen van mijn bevindingen. Het is een spannend proces, innovatief met de door mijzelf omgebouwde maishakselaar. Eigenlijk werk ik nu met een zelfontworpen wolversnipperaar die het uitstekend doet en capaciteit genoeg heeft. Vorige week heb ik een demonstratie gegeven in Montfoort. De boeren waren razend enthousiast en zagen het ook als een oplossing voor hun wolprobleem. De wol krijgt een meerwaarde als bodemverbeteraar. Dit geeft een heel goed gevoel bij de kringlooplandbouw. Binnenkort komt het vakblad ‘Het Schaap’ langs. Ik heb genoeg te vertellen.”