In gesprek met de CDA-wethouder die nog lang niet is opgebrand maar toe is aan iets nieuws.

‘Trots.’ Het woord valt diverse malen tijdens het gesprek. Wie kijkt naar de resultaten onder leiding van wethouder Vincent Tuijp (50) kan dat waarschijnlijk beamen: het opzetten van het programma LEF, de grootschalige modernisering van zwembad de Waterdam, de bouw van de nieuwe sporthal De Seinpaal, verbonden met hetzelfde zwembad, de komst van een natuurspeeltuin in Edam, de aanleg van diverse sportveldjes, nieuwbouw Meester Hayeschool in Beets, de Aventurijn in Volendam en diverse scholen in Edam die op de nominatie staan om volledig gerenoveerd en verduurzaamd te worden, de invoering van de Kunstmaand, het creëren van broedplaatsen voor kunstenaars, het realiseren van ‘social firms’, waardoor mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt een veilige en leuke werkplek vinden, de oprichting van de Botterwerf, de bouw van de Friese Vlaak en de Sportcampus. Als Vincent Tuijp dit voorjaar stopt als wethouder heeft hij er bijna negen jaar opzitten. Gevolg van de gemeentelijke fusie met Zeevang, waardoor de eerste periode met een klein jaar verlengd werd.

Wat waren uw drijfveer en missie toen u aantrad als wethouder?
“Ik was al enige jaren raadslid toen ik gevraagd werd om wethouder te worden. Het is een complexe baan, waarin je zelf je weg moet vinden. Maar ik vind het vooral eervol om me in te zetten voor de gemeenschap. Dat ik gevraagd werd geeft me een trots gevoel. Ik hou er van om me bezig te houden met maatschappelijke vraagstukken en die op te lossen.”

“En heel persoonlijk: ik heb zelf een vriend verloren aan zelfmoord in relatie tot middelen gebruik. Dat heeft invloed op me gehad. Burgemeester Lieke Sievers vroeg me bij mijn installatie om aandacht te vragen voor het sociale domein in relatie tot veiligheid en gezondheid. Uiteindelijk hebben we het programma LEF opgezet. Een lange weg die nooit af is, maar waarvan we wel kunnen zeggen dat het tastbaar beter gaat.”

De wethouder ondervond bij aanvang veel weerstand. Ook privé werd hij lastig gevallen. Maar stap voor stap werd het bewustzijn groter, groeide de aandacht voor alcohol- en drugsgebruik en is het onderwerp niet langer taboe (in met name de Volendammer gemeenschap). “Het kan nog steeds heftig zijn, maar de laatste cijfers laten zien dat de interventies werken.”

Wat betekent kunst en cultuur voor u persoonlijk?
“Zelf speelde ik lang bij het amateurtoneel van Ons Pogen in Volendam. Daar heb ik enorm veel plezier uitgehaald. En ik bezocht en bezoek vaak festivals, exposities en concerten.”

Waar bent u het meest trots op?
“Ik ben trots op de Kunstmaand. En de samenwerking met zo veel kunstenaars en organisaties, waaronder het cultuurplatform en het CBW die van deze maand een groeiend fenomeen hebben gemaakt. Ook de aandacht voor het kunstenaarsverleden van Volendam en Edam heeft verbanden laten zien met de grootste schilders van de vorige eeuw. De aansluiting bij EuroArt, waar ik ook na mijn wethouderschap bij betrokken blijf, heeft dit alleen maar verbreed en verdiept.” Tuijp noemt als voorbeeld van leuke nieuwe initiatieven het Grachtenconcert op 4 juli in Edam. “Dat is nu precies een evenement wat bij Edam past! En dat steun ik ook van harte.”

Zorgt de stoelendans rond scholen en culturele voorzieningen in Edam achteraf gezien niet voor enorme kostenoverschrijdingen? Had dat niet anders gekund door eerst te praten met de gemeenschap? En is dat niet steeds de boodschap? Had u het nu anders gedaan?
“Vooropgezet vind ik de sluiting van openbare basisschool De Piramide pijnlijk. Maar het was het besluit van het schoolbestuur. . Het toenmalige bestuur van EVC gaf enkele jaren geleden aan dat zij een veld over hadden. Toen kwam het idee om oecumenische basisschool De Trimaran naar het sportcomplex te verplaatsen. De onderzoekscijfers werden helaas keer op keer in twijfel gebracht door politieke partijen. En een nieuw bestuur van EVC kwam met andere plannen. Dan gaat er heel veel tijd verloren. Er is voldoende inspraak geweest. Wij halen juist Centrum Jeugd en Gezin van Volendam naar Edam. Dus lang niet alles verdwijnt, zoals wel eens geroepen wordt. De Singel, waarvan wij de sleutels kregen nadat CBW Edam-Volendam het niet meer kon bolwerken, moet drastisch verduurzaamd en verbouwd worden, een kostbare aangelegenheid. Maar daar komt straks ook onder meer het Wijksteunpunt Edam-Volendam. En als de nieuwe Trimaran er uiteindelijk is dan wordt dat gecombineerd met een kleine bibliotheek, een toneelzaal en buurtcentrum. Binnen de krapper wordende financiële marges proberen we zaken meer en meer te combineren. We doen er dus alles aan om de voorzieningen te behouden”

Wat zou u nog willen afronden voor uw vertrek?
“Ik zou één ding heel graag willen afmaken: de collectie van Hotel Spaander (ruim 1.400 schilderijen, red.) onderbrengen in een stichting. Om die vervolgens aan een breder publiek te tonen. Het is juridisch redelijk complex, maar ik heb goede hoop dat dit uiteindelijk lukt. Het is kortgezegd het idee om als gemeente het beheer, onderhoud en de verzekeringen op zich te nemen via een subsidie. De eigenaar, familie Schilder, brengt vervolgens de collectie in als belangrijk cultureel historisch erfgoed.”

De wethouder vertelt trots (en lichtelijk teleurgesteld) te zijn op iets wat bij weinig mensen bekend is. In Volendam is er sprake van flinke aantallen vroegtijdige schoolverlaters. “Veel van die jongeren gaan werken in ‘de vis’. Er wordt dan goed geld verdiend op jonge leeftijd maar zonder kwalificaties. Er bestond een opleiding in Heerhugowaard en die is naar Volendam gehaald. Heel laagdrempelig kon je theorie volgen in De Jozef. En de praktijk kon gevolgd worden bij een van de visondernemers. ”Dat werkte een tijd goed maar helaas heeft het bedrijfsleven dit niet echt omarmd. Jammer, waardoor het nu weer weg is uit Volendam.”

De terugkeer van atelierboot De Zwerver van W.O.J. Nieuwenkamp zou een mooie aanvulling zijn op het culturele erfgoed en het toerisme van Edam. Waarom lijkt dit maar niet te lukken?
“Dan heb ik goed nieuws! We zijn bezig om de laatste puntjes op de i te zetten. Als het aan mij ligt komt deze bijzondere museumboot terug naar Edam. Het was een complex proces om op een geschikte aanlegplek nutsvoorzieningen te treffen. Ik kan nog niet zeggen waar de boot komt te liggen, maar het verhaal van kunstenaar Nieuwenkamp is zo verbonden met Edam dat deze bijzondere atelierboot hier gewoon hoort. Het is ook de bedoeling dat bezoekers en kunstenaars er ook kunnen overnachten. De stichting die eigenaar is van de boot, gaat dit in eigen beheer organiseren.”

Wanneer starten de werkzaamheden in buurtcentrum De Singel?
“De verwachting is dat dit eind van dit jaar begint. En binnen een jaar moeten de werkzaamheden zijn afgerond.”

Wat zou er nog moeten worden gerealiseerd om Edam-Volendam echt op de kaart te zetten als relevante ‘Top Kunst’ gemeente?
“Ik gun Edam-Volendam meer financiële ruimte om voor de musea meer en vooral andere bezoekers aan te trekken. A la het Jopie Huisman museum. Uiteraard denk ik dan aan de collectie van Spaander, maar ook aan het werk van Nieuwenkamp en de geschiedenis van Edam.”

Is de keuze om te stoppen als wethouder een persoonlijke of een gezinswens?
“Die keuze is gaandeweg ontstaan. Tijdens het proces rond een nieuwe De Trimaran raakte ik de politieke spelletjes langzaamaan zat. Je komt zelf met goed gefundeerde (financiële) onderbouwingen, die keer op keer op wantrouwen stuitten, waarna er weer nieuw onderzoek volgde. En het duurde maar. Deze manier van omgaan zorgde er voor dat ik gaandeweg dacht: het is wel goed zo. Het kost ook veel negatieve energie. Naar mijn idee moet het politieke spel niet de boventoon voeren boven de inhoud. Al is het ook een les voor me geweest. Je moet in het voortraject heel veel aandacht schenken aan de keuzes die je maakt.”

“Daarnaast is het een intensieve baan. Je bent 24-7 wethouder, dus ook ’s avonds en in de weekenden. Daarbij komen mensen vaak bij je met een probleem dat weer moet worden opgelost. En dat is alles bij elkaar vaak heel intensief.”

Welke uitdagingen staan uw opvolger te wachten?
“Het wordt een grote uitdaging om de huidige voorzieningen op niveau te houden. Je ontkomt er niet meer aan om meerdere functies samen te brengen en accommodaties multifunctioneel te maken. Bijvoorbeeld in scholen en sportlocaties.”

En wat gaat u hierna doen? Of zou u willen doen?
“Ik vind werken aan maatschappelijke vraagstukken en besturen erg leuk. Ik zou nog best wethouder willen zijn in een andere gemeente. Frisse contacten opdoen en nieuwe ideeën. Maar we zien wel hoe het loopt!”