Op de toekomstige nieuwbouwlocatie tussen de Beemsterburgwal en de Kanaalstraat in het centrum van Purmerend is een archeologische opgraving uitgevoerd. Bij die opgraving zijn de funderingen van woningen blootgelegd uit het einde van de 16e en de 17e eeuw, en van de bierbrouwerij De Dubbele Arent die tussen ca. 1650 en 1750 aan de Beemsterburgwal was gevestigd.

Sinds eind augustus wordt door archeologen van het onderzoeksbureau Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie uit Amersfoort een archeologische opgraving uitgevoerd. De opgravingen maken onderdeel uit van de herontwikkeling van dit deel van de binnenstad; na de sloop van de bestaande bebouwing, het archeologisch onderzoek en de bodemsanering zullen hier nieuwe appartementen gebouwd gaan worden met parkeervoorzieningen en stadstuintjes.

Woensdag 20 september gelegenheid tot bezoeken opgraving

Het is mogelijk de opgraving en een aantal opgegraven gebruiksvoorwerpen op afstand te bekijken op woensdag 20 september tussen 15.00 en 17.00 uur. De archeologen zijn aanwezig voor een toelichting. Kom lopend of op de fiets naar de Beemsterburgwal.

De geschiedenis van de plek

Purmerend is in de eerste helft van de 14e eeuw ontstaan als wegdorp op het kruispunt van twee doorgaande wegen. In de 15e eeuw begon het te groeien o.a. door de bouw van kasteel Purmersteijn en kreeg het wat stedelijke trekken. De Kanaalstraat lag net ten noorden van de kasteelgracht. In de 2e helft van de 16e eeuw lag het onderzoeksgebied nog buiten de wallen, maar vanaf het begin van de 17e eeuw werd het gebied door de aanleg van de Beemsterburgwal bij de stad getrokken, dat toen een flinke groei doormaakte als gevolg van de drooglegging van de Purmer, Wormer en Beemster. De verwachting was dan ook dat we hier bewoningssporen zouden kunnen aantreffen vanaf het einde van de 16e eeuw. Belangrijke vraag was echter hoeveel hier nog van over was of opgeruimd door de latere bebouwing.

De opgravingen en de eerste resultaten

De opgravingen zijn uitgevoerd in twee fasen. In de eerste twee weken is de zuidelijke helft aan de Kanaalstraat onderzocht. Vanaf vorige week wordt opgegraven aan de Beemsterburgwal. Het gaat in feite om twee oude woonblokken, bestaande uit verschillende erven, gescheiden door een smal grachtje. Op het zuidelijke deel was goed te zien dat het gebied is ingericht in twee fasen. De oudste dateert uit het einde van de 16e eeuw en bestaat vooral uit houten funderingen en enkele stukken muurwerk. De bewoning lijkt nog geen aaneengesloten karakter gehad te hebben.

In de 17e en 18e eeuw wordt de bebouwing verdicht. Helaas zijn de resten van die bebouwing minder goed bewaard gebleven. Wel waren er nog de nodige waterputten en waterkelders aanwezig. In het noordelijke deel is de conservering van de 17e eeuwse resten een stuk beter. Dit gebied wordt grotendeels in beslag genomen door het hoofdgebouw en de bijgebouwen van de bierbrouwerij De Dubbele Arent. Het is best bijzonder dat het hele complex van de brouwerij binnen de grenzen opgraving lijkt te liggen en zodoende in zijn geheel kan worden gedocumenteerd. Bij de opgravingen zijn de nodige gebruiksvoorwerpen uit de 16e, 17e en 18e eeuw aangetroffen. Deze worden beschreven en gerestaureerd met hulp van Purmerendse vrijwilligers van de archeologische werkgroep. De opgravingen zullen naar verwachting tot eind september doorgaan.

Betrokken partijen:

Opdrachtgever: RK Vastgoed, Purmerend
Ontwerp nieuwbouw: Rietvink Architecten, Oosthuizen
Bouwkundig Aannemer: Ooms Bouw, Scharwoude
Civiele aannemer: Sturm Zaandam
Archeologie: Vestigia Archeologie & Cultuurhistorie, Amersfoort
Gemeentelijk toezicht: Gemeente Purmerend

Afbeelding: Vondst van een 17e eeuwse koperen ketel uit een van de waterputten. Foto: Vestigia.