Het is nog donker als ik ‘s ochtends de steigerladders op klim richting de torenspits. Vandaag wordt de kerkhaan weggehaald. Ik wacht boven tot het wat lichter wordt en dan komen de mannen van het restauratiebedrijf om de haan en de onderliggende bollen weg te halen. In de tussentijd kan ik vanaf dit unieke uitkijkpunt zien hoe de zon vanuit het oosten langzaam opkomt. Of de tranen in mijn ogen van de harde wind komt of van de emotie laat ik in het midden, maar wat een schitterend gezicht. Uiteindelijk is het licht genoeg en wordt de kerkhaan langzaam van zijn spil gehaald. De bollen worden weggehaald en de Keyserkerk is weer een kenmerkend onderdeel kwijt.

Voorlopig. Zowel de haan, de bollen en de wijzers van de klok worden door een gespecialiseerd bedrijf opnieuw verguld en later weer teruggeplaatst.

Voegen en muurankers

Metselaar Nico is bezig om de slechte voegen en de stenen om de bogen van de omloop weg te halen. Dat moet voorzichtig gebeuren want een boog heeft een dragende functie. “Als je teveel stenen weghaalt verliest de boog zijn draagkracht”, legt Nico uit. De scheuren worden mede veroorzaakt door roestende muurankers. Nico laat mij zien wat er gebeurd is. “De stenen worden tot op de ankers weggehaald. Daarna worden deze met menie behandeld.”

Balken en inkervingen

Binnen worden ondertussen balken vervangen. Nu mag tijdens een restauratie niet alles in zijn geheel worden vervangen. Het goede deel van de balk blijft zitten en het slechte deel wordt weggehaald. Behoud gaat voor vervanging. Dus worden slechte delen van de dikke eikenhouten balken eruit gezaagd. Timmerman Dillan is bezig met hamer en beitel om een schuin deel passend te maken. Wat opvalt zijn namen die in de balken staan gegraveerd. Ik lees de namen J. Bierens, Kluun oud 66. 1885, Moolenijzer. Ik besluit het eens op te zoeken wie dat zijn geweest en in het Waterland Archief kom ik die namen tegen als aannemer/ timmerlieden. Het Historisch Genootschap Middenbeemster bevestigt dat het gebruikelijk was dat timmerlieden toen hun naam op bouwwerken achterlieten. Daarnaast staan er ook bouwtekens op de balken in de vorm van een H of een E. De balken werden in de werkplaats op maat gezaagd en boven in elkaar gezet. Schuine balk H hoort bij staander H.

Voorlopig is men nog druk bezig om delen van balken te vervangen. Wat de staat is van sommige balken legt een van de timmermannen uit: “Sommige balken zijn net turfmolm. Als je een balk uitklopt komen er allemaal houtwormen en boktorren uit.”

Foto’s: RTV Purrmerend/Remco Schoonderwoert